رکود رو به بالای بازار دیجیتال/ برجام گره‌ای باز نکرده بود، از تولید حمایت کنید/ دست‌انداز برجامی صنعت خودرو/ سایت فروش خودروهای داخلی و خارجی بسته شد/ چوب حراج بر ذخیره طلا برای کنترل نقدینگی

به گزارش فروشگاه شاپ نت به نقل از مشرق، روزنامه شهروند آینده چهار بازار ایران در شرایط پسابرجام را بررسی کرده است:‌   امضای تاریخی ترامپ علیه ایران دیروز نتوانست تأثیر خاصی بر دلار و سکه در بازار ایران بگذارد. هرچند شایعات قیمت دلار را تا ٨‌هزار تومان رساند اما واقعیت چیز دیگری بود.

* مردمسالاری

–   اقتصاد ایران پس از برجام بدون آمریکا

«مردم‌سالاری» وضعیت بازارها و آینده قراردادهای خارجی را بررسی کرده است:‌ شامگاه سه‌شنبه بالاخره ترامپ در حالی خبرخروج کشورش از برجام  را بطور رسمی اعلام کرد که خیلی‌ها انتظارش را می‌کشیدند و حداقل در دو ماه گذشته، همه آمادگی‌اش را داشتند.به گزارش فروشگاه شاپ نت به نقل از «مردم سالاری»، فعالان اقتصادی که سابقه کسب و کار در فضای تحریم‌های ظالمانه را سالها تجربه کرده‌اند معتقدند که حال تکلیف مشخص شده و اگرچه ممکن است این تصمیم، هزینه‌هایی برای اقتصاد ایران داشته باشد، اما کانال‌های مراوده حداقل شفاف‌تر خواهد شد؛ به این معنا که اگر اقتصاد ایران قرار باشد مثل گذشته در تحریم فرو رود، حتما باز هم می‌توان کانال‌های جدیدی پیدا کرد که اقتصاد را سرپا نگه دارد، اگرچه هزینه‌هایش بالاتر از شرایط عادی است.حال بعد از خروج ترامپ از برجام، حتی رویترز هم می‌گوید که ایران با ذخایر ۱۱۲ میلیارد دلاری توان کافی برای حمایت از ریال دارد.این رسانه بین‌المللی در گزارش خود آورده است که با توجه به اینکه قیمت نفت به بالاترین رقم‌های چند سال گذشته رسیده، تهران توان ارزی کافی برای جلوگیری از سقوط ارزش ریال را دارد .ضمن اینکه حسن روحانی، رئیس جمهور هم می‌گوید که از هفته‌ها و ماه‌ها پیش به این نتیجه رسیده بودیم که ترامپ وفادار به تعهدات بین المللی و برجام نیست و بر این مبنا، تصمیمات لازم را برای مسائل اقتصادی خود اتخاذ کردیم. تصمیمی که نسبت به مسائل ارزی اتخاذ شد، بر همین مبنا بود. وی اطمینان داده است که ارز کشور را در شرایط آینده به خوبی تامین خواهند کرد.

هیچ نگرانی برای تامین ارز نیست

بر اساس مردم سالاری به نقل از پایگاه اطلاع رسانی معاون اول رییس جمهوری ،اسحاق جهانگیری روز گذشته در جلسه ستاد اقتصاد ساماندهی امور ارزی، بار دیگر از بانک مرکزی و سایر دستگاه‌های مرتبط خواست تا با اطلاع رسانی شفاف و دقیق مردم را در جریان اقدامات انجام شده، قرار دهند تا هیچ ابهامی در جامعه نسبت به تامین نیازهای واقعی ارزی مردم وجود نداشته باشد.معاون اول رییس جمهوری تاکید کرد: اقدامات موثر و قابل توجهی از سوی کارگروه تشکیل شده در بانک مرکزی برای شناسایی تامین نیازهای واقعی مردم انجام شده و هیچ نگرانی از این بابت وجود ندارد.احمد عراقچی معاون ارزی بانک مرکزی هم در این جلسه با یادآوری شناسایی و تامین ارز بیش از 35 نوع خدمات که پیش از این در سامانه نیما پیش بینی نشده بود،‌ اظهارداشت: ترتیبی اتخاذ کرده‌ایم که نیاز همه گروهایی که در چهارچوب مقررات دولت خواستار ارز با قیمت مصوب هستند برطرف شود بطوریکه هیچ درخواست تأمین ارز واقعی بدون پاسخ نماند.در این جلسه که وزیران نفت، جهاد کشاورزی، صنعت، معدن تجارت و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، روسای کل بانک مرکزی و سازمان برنامه و بودجه و معاون اقتصادی رییس جمهوری حضور داشتند، گزارشی از آخرین وضعیت تأمین ارز کالاهای اساسی و دارو، تخصیص ارز مورد نیاز واردات و نیز بازگشت ارز ناشی از صادرات به چرخه اقتصاد کشور ارائه شد. همچنین روزگذشته بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در پی خروج ایالات متحده آمریکا از برجام اعلام کرد، این بانک از مدت‌ها پیش تمهیدات لازم را برای مقابله با نقض برجام توسط آمریکا اندیشیده و به همین منظور، مجموعه ای از تدابیر برای این منظور اتخاذ و اجرا شده است.

خوشبختانه با اقدامات و سیاست‌های بانک مرکزی، اکنون منابع و مصارف ارزی کشور تحت اشراف و کنترل کامل قرار دارد و نظام بانکی کشور با محوریت بانک مرکزی توانایی کامل برای پاسخگویی به تمام نیازهای ارزی کشور را دارد.در همین ارتباط، مسعود خوانساری در گفتگو با خبرنگار معتقد است دولت برای خروج آمریکا از برجام، سناریوها را چیده و آمادگی مدیریت دارد. این درحالی است که بلاتکلیفی خروج و یا ماندگاری آمریکا در برجام برای سرمایه گذاران خارجی در اقتصاد ایران مشکلاتی را ایجاد کرده بود، اما در شرایط فعلی، وضعیت مشخص شده است.وی در پاسخ به این سوال که آیا می‌توان برجام را با چین و اروپا پیش برد؟ گفت: به هر حال این نکته را نمی‌توان نادیده گرفت که اروپایی‌ها از شیوه برخورد ترامپ در برجام نگران هستند بنابراین ممکن است برخی بانک‌های آنها نیز تحت فشار آمریکا قرار گیرند که با ایران مراوده مالی نداشته باشند؛ اما بانکهای کوچک با ایران مراوده دارند. پس همه شرایط را برای تدوین یک برنامه جامع باید در نظر گرفت.

قراردادهای قبلی ایران لغو نمی‌شود

نایب رئیس اتاق بازرگانی ایران اعلام کرد که خروج آمریکا از بر جام، کار را یکسره و تکلیف همه را مشخص کرد، اما نه تنها قراردادهای بین‌المللی لغو نمی‌شود بلکه قراردادهای جدیدی هم امضا خواهد شد.علاء میرمحمدصادقی – نایب رئیس اتاق بازرگانی ایران – معتقد است همان بهتر که ترامپ و آمریکا از برجام خارج شدند چرا که طی ماه گذشته همواره با تهدید و بلاتکلیف گذاشتن ایران و دیگر کشورها همه را در حالت تعلیق و نگرانی گذاشته بودند، اما اینکه بالاخره آمریکایی‌ها چهره واقعی خودشان را نشان دادند و از برجام خارج شدند، حداقل تکلیف همه را روشن کرده‌اند و دیگر حالت تعلیقی وجود ندارد. حالا همه چیز بستگی به اروپایی‌ها دارد و اگر در برجام بمانند، چندان زیانی نمی‌کنیم.وی با بیان اینکه می‌توان برجام را با اروپایی‌ها در صورت تامین منافع ملی ادامه داد، افزود: نه تنها قراردادهای بین‌المللی و خارجی ما که ارتباطی با آمریکا ندارد، لغو نمی‌شود بلکه همه ما امیدواریم که قراردادهای جدیدی که در دستور کار و در حال امضا بود، به امضا برسد. قراردادهای بلندمدتی که می‌تواند در ادامه روابط بین‌المللی و تنگاتنگ ایران با کشورهای مختلف از جمله اتحادیه اروپا اثرگذار باشد.

ادامه همکاری با خودروسازان خارجی

مشاور انجمن خودروسازان ایران نیز در خصوص سرنوشت قراردادهای خودروسازان گفت: در زمان مذاکره و انعقاد قراردادهای خودرویی پسابرجام، موضوع بدعهدی و پیمان‌شکنی آمریکایی‌ها مدنظر قرار گرفته و در قراردادها لحاظ شده بود بنابراین خروج آمریکا از برجام تاثیری بر این قراردادها نگذاشته و همکاری با خودروسازان خارجی همچنان ادامه خواهد یافت.داوود میرخانی رشتی در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار کرد: همان‌طور که پیش‌بینی می‌شد آمریکا از برجام خارج شد اما اروپایی‌ها تاکید کرده‌اند که در برجام می‌مانند و به همکاری با ایران ادامه می‌دهند.

وی با اشاره به اینکه صنعت خودرو در سال‌های اخیر قرارداد همکاری با خودروسازان خارجی همچون پژو، سیتروئن، رنو و هیوندایی منعقد کرده است، خاطرنشان کرد: خوشبختانه در زمان مذاکره برای انعقاد این قراردادها، تجربه تحریم‌های پیشین و قطع همکاری برخی شرکتهای خارجی وجود داشت و به همین دلیل بندهای پیشگیرانه‌ای در قراردادها گنجانده شده که شرکتهای خارجی از خروج یکجانبه از همکاری منع شده و از نظر حقوق بین‌الملل مجبور به پرداخت غرامت خواهند بود.

واکنش ایرباس و بوئینگ به تصمیم ترامپ

بر اساس این گزارش،همچنین شرکت هواپیماساز اروپایی ایرباس روزگذشته در واکنشی به خروج آمریکا از برجام از ضرورت بررسی تصمیم ‹دونالد ترامپ› ، قبل از هرگونه اقدام نسبت به آن خبر داد اما شرکت آمریکایی بوئینگ اعلام کرد از سیاست‌های دولت آمریکا پیروی می‌کند.به گزارش فروشگاه شاپ نت به نقل از خبرگزاری رویترز، ‹رینر اولر›، مسئول روابط عمومی ایرباس گفت: ما پس از بررسی دقیق این تصمیم، منطبق با سیاست‌های داخلی و پایبندی به مقررات مربوط به تحریم‌ها و کنترل صادرات، به ارزیابی اقدامات بعدی خواهیم پرداخت.به گزارش فروشگاه شاپ نت به نقل از فرانس 24، شرکت بوئینگ پس از اعلام خروج آمریکا از برجام از سوی ترامپ اعلام کرد، به سیاست‌های دولت آمریکا در زمینه فروش هواپیما به ایران متعهد است.گوردون جاندرو، معاون روابط عمومی بوئینگ، گفت: با توجه به تصمیم ترامپ، ما درباره اقدامات بعدی با دولت آمریکا رایزنی خواهیم کرد و تا پایان این رایزنی‌ها به پیروی از دستورهای دولت ادامه خواهیم داد.دنیس میلنبرگ، مدیر اجرایی بوئینگ ماه پیش، در بحبوحه حرف و حدیث‌ها درباره بازنگری دولت ترامپ در برجام، گفته بود که این شرکت انتقال هواپیماهای مدل 777 به ایران را به تاخیر انداخت. بوئینگ پس از امضای برجام، در دسامبر 2016 از توافق تاریخی برای فروش 80 فروند هواپیما به ایران خبر داده بود.روزنامه ایندیپندنت انگلیس نیز نوشت، خروج آمریکا از برجامه ضرر و زیانی 39 میلیارد دلاری به ایرباس و بوئینگ خواهد زد.به گزارش فروشگاه شاپ نت به نقل از رویترز،استیو منوچین، وزیر خزانه داری آمریکا پس از خروج واشنگتن از برجام این خبر را در یک کنفرانس خبری اعلام کرد.به نوشته رویترز، ایران ایر بعد ار توافق هسته ای 200 هواپیما شامل صد هواپیمای ایرباس، هشتاد هواپیمای بوئینگ و بیست هواپیمای دیگر از شرکت فرانسوی-ایتالیایی ATR سفارش داده بود.وزارت خزانه داری آمریکا پس از یک دوره 90 روزه اجازه صادرات هواپیمای مسافربری، قطعات و خدمات این هواپیماها به ایران را نخواهد داد.

ایرباس که یک شرکت هواپیماسازی اروپایی است، روز سه شنبه قبل از کنفرانس خبری منوچین اعلام کرد که تصمیم ترامپ را بررسی خواهد کرد.وزارت خزانه داری آمریکا همچنین اعلام کرد که پس از دوره 90 روز مجوزی را که به شرکت‌های آمریکایی اجازه می دهد تا در مورد قراردادهای تجاری با ایران مذاکره کنند، لغو خواهد کرد.یک منبع آگاه گفت که مجوز بوئینگ تا سپتامبر 2020 اعتبار داشت.

رشد 3 دلاری قیمت نفت

خبرگزاری رویترز روز گذشته از سنگاپور گزارش داد که خروج آمریکا از برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) موجب شد قیمت نفت خام در بازار این شهر بیش از 2،5 درصد افزایش یابد.براساس این گزارش، قیمت نفت برنت دریای شمال در این بازار مهم آسیایی با تقریبا تا 3 دلار افزایش به 76،75 دلار در بشکه رسید که بالاترین قیمت از نوامبر سال 2014 تاکنون بوده است.این باراز در پایان وقت کاری خود این نفت را با 1،88 دلار افزایش در هر بشکه (2،5 درصد افزایش) به 76،73 دلار فروخته است.نفت خام وست تگزاس اینترمدیت نیز در این بازار با 1،61 دلار در هر بشکه افزایش (2،3 درصد) به 70/76 دلار در هر بشکه رسید که بالاترین آن از اواخر سال 2014 تاکنون بوده است.

رشد قیمت‌ها در بازار سکه

بازار سکه در اینروزها به یک بازار مبهم و پیچیده ای تبدیل شده است بطوریکه در این یک دو ماه گذشته بارها علی رغم افت و خیز قیمتهای جهانی این ففلز گرانبها وهمچنین تاثیرات داخلی و خارجی بازار،قیمت سکه راه خود را در پیش گرفته و بی توجه به همه متغیرها روند خود را ادامه داده است.این شرایط در بازار روزگذشته هم حاکم بوده بطوریکه سکه تمام بهار آزادی طرح جدید با وجود تداوم کاهش قیمت هر اونس طلا در بازارهای جهانی و همچنین آغاز تحویل سکه‌های پیش فروش شده توسط بانک ملی، با 150 هزار ریال افزایش بها نسبت به روز قبلی خود، 19 میلیون و 990 هزار ریال فروخته شد.بنابر این گزارش، هر قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح قدیم با 240 هزار ریال افزایش قیمت در مقایسه با دیروز به 19 میلیون و 480 هزار ریال رسید.هر نیم سکه نیز با رشد 40 هزار ریالی، 9 میلیون 910 هزار ریال فروخته شد.برپایه این گزارش، معامله گران هر قطعه ربع سکه را با کاهش 70 هزار ریالی، پنج میلیون و 860 هزار ریال عرضه کردند.سکه گرمی نیز با افت 60 هزار ریالی، سه میلیون و 600 هزار ریال به فروش رفت.در بازارهای جهانی، قیمت هر اونس طلا با کاهش چهار دلار و 76 سنتی، به یک هزار و 308 دلار و 87 سنت رسید. در بازار تهران هر گرم طلای 18 عیار با 59 هزار و 660 ریال افزایش، یک میلیون و 952 هزار و 660 ریال قیمت گذاری شد. بنابر این گزارش،سکه‌های پیش فروش با سررسید یک ماهه در شرایطی تحویل می‌شود که با اختلاف ۵۰۰ هزار تومانی از قیمت روز قرار دارد. در مجموع بابت یک میلیون سکه یک ماهه پیش‌فروش شده سودی نزدیک به ۵۰۰ میلیارد تومان برای کل فروش ایجاد می‌شود. روزگذشته اولین روز توزیع سکه‌های پیش فروش شده است. با اینکه ثبت نام سکه‌های با سررسید یک‌ماهه از ۲۶ فروردین شروع شد و تا یک هفته دیگه زمان سررسید آن است، اما قرار شد تا حدود یک هفته زودتر توزیع شود و قیمت فروش سکه‌های یک ماهه یک میلیون و ۵۹۰ هزار تومان تعیین شد، البته این رقم با توجه به نرخی که در آن زمان برای هر سکه حدود بیش از یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان بود، انقدر جذاب شد که به فاصله کمتر از یک هفته ظرفیت ثبت نام آن پر شده و طبق اعلام بانک مرکزی حدود یک میلیون قطعه سکه با سررسید یک ماهه پیش فروش شد.

روزگذشته همچنین اعتنایی از فرمان برجامی ترامپ در تالار شیشه ای بازار سرمایه ندیدیم بطوریکه روند افزایشی شاخص بورس که دو روز پیش آغاز شده بود دیروز هم ادامه دار بود و بورس با رشد بیش از 80 واحدی شاخص مواجه شد.بنابر این گزارش،در جریان دادوستدهای روز چهارشنبه بازار سرمایه هم تعداد ۲۰۳۷میلیون سهم و حق‌تقدم به‌ارزش ۴۶۶میلیارد تومان در ۶۶هزار نوبت مورد دادوستد قرار گرفت.بیشترین تأثیر مثبت بر رشد دماسنج بازار سهام در رو گذشته به نام نمادهای معاملاتی شرکت‌های پالایش نفت بندرعبارس، صنایع پتروشیمی خلیج فارس و ارتباطات سیار ایران شد و در مقابل نمادهای معاملاتی فولاد مبارکه اصفهان، پالایش نفت اصفهان و سایپا با افت خود مانع افزایش بیشتر شاخص شدند.بر اساس این گزارش، در بازارهای فرابورس ایران هم با معامله ۲۸۶میلیون ورقه به‌ارزش ۱۴۷میلیارد تومان در ۲۹هزار نوبت، آیفکس ۸.۴ واحد افت کرد و در ارتفاع ۱۰۷۰واحد قرار گرفت.

واقعیت آن است که ظرف ماههای گذشته، اقتصاد ایران در یک بلاتکلیفی عمیق فرو رفته بود و بسیاری از شرکتهای اروپایی و طرف قرارداد ایران، قراردادهای خود را با ایران معلق نگه داشته و منتظر تصمیم ترامپ مانده بودند.

اکنون اما تکلیف مشخص شده است و حداقل شرکت‌های اروپایی طرف قرارداد برخی شرکت‌های ایرانی، دیگر باید تکلیف خود را با قراردادهای خود در ایران یکسره کنند؛ یا باید ایران را ترک کنند یا بمانند و به کار ادامه دهند؛ نه اینکه در این فضای معلق، فقط از امتیازاتی که احتمالا دولت در اختیار  آنها به لحاظ واردات و مواردی از این دست گذاشته است، بهره‌مند شوند.

* قانون

– رکود رو به بالای بازار دیجیتال

این روزنامه حامی دولت، آخرین وضعیت بازارتبلت ، رایانه و کالاهای دیجیتال را بررسی کرده است:‌ بازار بی‌جان محصولات دیجیتال این روزهادر بلاتکلیفی مطلق به سر می‌برد. پس از صحبت‌های ترامپ در خصوص خروج از برجام فروشندگان لپ‌تاپ، سخت‌افزار و تلفن همراه گوشی به دست بودند تا از قیمت‌ها با خبر شوند؛ گویا برخی شرکت‌ها فروش خود را به‌طور موقت تعطیل کردند تا قیمت دلار به ثبات برسد و التهابات بازار کمی آرام بگیرد. البته به گفته فروشندگان این وضعیت از هفته پیش آغاز شده و قیمت اجناس روز به روز سیر صعودی به خود می‌گیرد. به‌گونه‌ای که موج کسادی این روزها بازار محصولات دیجیتال را بیش از هر زمان دیگری در برگرفته، ناامیدی از بازگشت رونق به بازار در چهره فعالان این صنف به خوبی ملموس است و گفته‌های فروشندگان به روشنی این وضعیت را نشان می‌دهد. افزایش لحظه‌ای نرخ ارز، کاهش قدرت خرید مردم، کسادی بازار و واردات غیرقانونی با ارز آزاد از جمله مشکلاتی است که اکنون گریبانگیر فعالان بازار دیجیتال شده، به گفته بسیاری از فعالان گرانی از سه سال پیش به بازار رو کرده و در دو هفته اخیر، بیش از پیش پر و بال گرفته است.

بازار در کما

وارد بازار رایانه که می‌شویم، گویی قحطی به جانش افتاده و مثل همیشه شلوغ نیست. فروشندگان هرمغازه که تعداد آن‌ها به سه تا چهار نفر می‌رسد، در حال صحبت کردن با یکدیگر هستند و خبری از مشتری نیست. وارد اولین مغازه که می‌شوم، بحث داغ دلار و عدم فروش شرکت‌ها شنیده می‌شود. از افراد داخل مغازه در خصوص وضعیت بازار می‌پرسم، می‌گویند: در دو هفته گذشته افزایش قیمت بسیار شدید بوده است. اکنون حتی نان که در داخل کشور تولید می‌شود، افزایش قیمت دارد، چه برسد به کالاهای دیجیتال. امروز بازار خواب است. در حال حاضر ما توان خرید جنس نداریم و شرکت‌ها نیز فروش ندارند.برای مثال قیمت یک کالای دیجیتال از 480 هزار تومان به 630 هزار تومان رسیده است. از او پرسیدم شما اکنون جنس 480 هزار تومانی را 630 هزارتومان می‌فروشید، او گفت: ‌بله. این جنس را دیروز خریداری کردم و اگر به قیمت بالاتری نفروشم، ضرر خواهم کرد.

افزایش 500 تا یک میلیون تومانی در دو هفته

فروشنده دیگری درخصوص وضعیت فعلی بازار ادامه می‌دهد:‌ طی دو، سه هفته گذشته با افزایش قیمت چشمگیری روبه رو شدیم که شوکه کننده بود. حال بازار محصولات دیجیتال نیز مانند سایر بازارها خراب است. عدم ثبات در نرخ ارز وضعیت را به اینجا رسانده است. این وضعیت تا زمانی که نرخ ارز به ثبات نرسد، ادامه خواهد داشت. افزایش قیمت دو هفته گذشته به‌طور کامل محسوس بود؛ برای مثال یک لپ تاپ از 8 میلیون و 900 هزار تومان به 10میلیون و 500 هزار تومان رسیده است اما با خروج آمریکا از برجام هفته‌های آینده وضعیت قیمت‌ها مشخص و افزایش قیمت‌ها به شکل کامل اعمال خواهد شد. برخی شرکت‌ها اعلام می‌کنند که جنس نداریم اما این تنها بهانه‌ای برای اعمال افزایش قیمت روی کالاهاست. به طور کلی بازار بلاتکلیف است اما فروشندگان مجبورند اجناس خود را بفروشند. بنده به شخصه چک دارم و نمی‌توانم منتظر بمانم که قیمت جدید اعلام شود. با افزایش قیمت مختصری کالا را می‌فروشم.

کالاها ته کشید!

وارد مغازه دیگری می‌شوم؛ نگاه فروشنده‌ها متوجه ورود من می‌شود. زمانی که اوضاع بازار را می‌پرسم، یکی از آن‌ها با کنایه به من می‌گوید عالیه،‌ عالی. جنس نداریم و شرکت‌ها برای فروش اجناس خود، دست نگه‌ داشته‌اند؛ به این دلیل که وضعیت مشخص نیست. آن‌ها دیگر حواله نمی‌کنند. برخی حواله‌ها را کنسل می‌کنند. اگر شرکت‌های واردکننده به قیمت فعلی نفروشند، ضرر هنگفتی می‌کنند. بنابراین منطقی نیست که قبل از به ثبات رسیدن نرخ ارز اجناس خود را به فروش برسانند. به این ترتیب، دست نگه می‌دارند و می‌گویند فروش نداریم. واردکنندگان معتقدند که اگر اجناس خود را بفروشند، نمی‌توانند به همین قیمت آن را جایگزین کنند. از آقای حسینی درباره میزان فروش در بازار می‌پرسم، می‌گوید: ما جنس می‌فروشیم چون فروشنده‌ایم اما قدرت خرید مردم بسیار کاهش پیدا کرده و بازار کشش افزایش قیمت را ندارد. اگر با این روند پیش برود، سیرصعودی افزایش پیدا کرده و از طرفی قدرت خرید مردم بسیار کاهش پیدا می‌کند. البته از ماه‌های گذشته بازار از رونق افتاده و مردم دیگر قدرت خرید ندارند. برای مثال ارزان‌ترین دستگاه لپ تاپ که پیش از این 800 هزار تومان بوده اکنون به یک میلیون و 700 هزار تومان رسیده است. یعنی در یک سال، شاهد این افزایش قیمت بوده‌ایم. در حال حاضر معمولی‌ترین لپ تاپ سه‌ میلیون تومان است که یک کارمند توان خرید آن را ندارد. مگر یک کارمند چقدر حقوق دریافت می‌کند؟ تورم در تمام کالاها بدون استثنا ‌اعمال شده است. او معتقد است که در این روزها دولت برای نشان دادن توانایی و اقتدار خود ضعف نشان نمی‌دهد و سعی می‌کند قیمت ارز را ثابت نگه دارد؛ بنابراین باید منتظر بود و دید که در هفته‌های آینده چه اتفاقاتی در بازار و در اقتصاد کشور به وقوع می‌پیوندد و قیمت دلار چگونه حفظ خواهد شد.

با رشد نرخ دلار گران می‌کنیم

از فروشنده دیگری سوال می‌کنم که شما چگونه در این وضعیت افزایش قیمت را اعمال می‌کنید،‌ در پاسخ می‌گوید: هر چه قیمت دلار افزایش پیدا کند، ما آن را روی اجناس اعمال می‌کنیم. به نوعی نان خود را به نرخ روز می‌خوریم. به گفته او وضعیت بازار به این زودی‌ها بهبود پیدا نمی‌کند.

به‌طور معمول پیش فاکتورها کنسل می‌شود، به دلیل اینکه اختلاف قیمت بسیار بالاست. امروز که با شرکت‌ها تماس گرفتیم، گفتند که ساعت 12 تا یک ظهر قیمت‌ها اعلام خواهد شد. این یعنی فروش صبح پَر. از یکی از شرکت‌های واردکننده درخواست‌ها هارد داشتیم به قیمت 755 هزار تومان که حالا به 795 هزار تومان رسیده است. از طرفی پیش فاکتور داشتیم و چک خواستند که صادر کنند و تمام کارهای آن انجام شد اما حالا که آمریکا از برجام خارج شده است،‌ آن‌ها پیش فاکتورها را برای اعمال افزایش قیمت کنسل کرده‌اند. اجناس که برای بخش دولتی سفارش داده‌ شده بود بنابراین آن‌ها نیز برای خرید اجناس با قیمت بالاتر موافت نکردند به این ترتیب به طور کلی کنسل شد. طی دو هفته گذشته افزایش قیمت‌ها به جان بازار افتاد و اکنون ما منتظر اعلام قیمت‌ها از سوی شرکت‌ها هستیم.

بازار؛ هر روز خلوت‌تر از دیروز

به گفته یکی دیگر از فروشندگان و فعالان صنف رایانه و محصولات دیجیتال، نوسانات بازار ارز بازار را به این روز کشانده و منشأ آن نیز تصمیمات سیاسی است که ابرقدرت‌های جهان در خصوص برجام گرفته‌اند. حالا مشخص نیست که چه زمانی قیمت دلار به ثبات برسد.

ارزش پول کشور روز به روز کاهش پیدا می‌کند و مردم کمتر به سمت بازار محصولات دیجیتال می‌آیند. اکنون مردم در بند تامین نیازهای اولیه زندگی خود هستند و کالاهای دیجیتال جزو کالاهای اولیه یا اساسی محسوب نمی‌شوند. قدرت خرید بسیار کاهش پیدا کرده و ما هر لحظه باید منتظر باشیم و ببینیم که قیمت دلار چقدر افزایش داشته است. وضعیت تنها زمانی به حالت عادی بازمی‌گردد که قیمت ارز ثبات پیدا کند. متاسفانه فروش ما امسال با کاهش شدیدی روبه‌رو بود؛ در 10 روز اخیر میزان درآمد ما زیر پنج درصد بوده و کسادی همه بازار را فرا گرفته است. در حال حاضر میزان فروش مغازه‌داران به لوازم جانبی تلفن همراه متمرکز شده است و مردم به هیچ عنوان دستگاه جدید خریداری نمی‌کنند. در این میان، فعالان بازار هیچ علاقه‌ای به افزایش قیمت‌ها ندارند، چون بازار کساد می‌شود و خریداری نیست.

فردا گران می‌شود!

از میان پاساژ که عبور می‌کردم، نگاهی به داخل مغازه‌ها می‌انداختم تا اوضاع را به نوعی برانداز کنم. یکی از فروشندگان جلوی درب مغازه ایستاده بود و با افراد داخل مغازه صحبت می‌کرد و می‌گفت باید تا یک ظهر صبر کنیم تا ببینیم چقدر افزایش قیمت می‌‎خورد. به ویترین مغازه و اجناسی نگاه می‌کردم که روی آن نوشته بودند «فروش ویژه» فروشنده که مرا به چشم مشتری می‌دید، به من گفت: ‌خانوم الان بخرید به صرفه‌تر است،‌ فردا گران می‌شود!

بدون ارز دولتی موجودی انبارها تا پایان خرداد تمام می‌شود

سید مهدی میرمهدی، رییس اتحادیه صنف فناوران رایانه تهران درباره وضعیت بازار این صنف می‌گوید: متاسفانه شاهد کسادی بی‌سابقه‌ای در بازار هستیم و طی بررسی‌هایی که دیروز انجام شد، فروشگاه‌های بزرگ و پرفروش 142 هزار تومان در یک روز فروش داشته‌اند که اگر همه این رقم هم سود باشد با توجه به هزینه‌های آب و برق، مالیات و اجاره، فروشندگان ضرر هنگفتی را متحمل می‌شوند.

هنوز در عمل هیچ اتفاقی در خصوص اختصاص ارز دولتی به واردکنندگان صورت نگرفته و ارز 4200 تومانی به دست واردکنندگان نرسیده است.متاسفانه راه و روش مشخصی برای دریافت این نوع ارز وجود ندارد و واردکنندگان برای دریافت دلار دولتی با سرگردانی مواجه هستند و یک روز به آن‌ها می‌گویند به سامانه ثبت سفارش مراجعه و نام خود را ثبت کنند و روز دیگر به آن‌ها می‌گویند باید به سامانه «نیما» رجوع کرده و سپرده مورد نظر را واریز کنند و همچنان واردکنندگان در این بین سرگردان مانده‌اند.

با این رویه ، موجودی انبارها تا پایان خرداد به اتمام خواهد رسید و به دلیل غیرقانونی بودن کالا با ارز آزاد، واردکنندگان اقدام به تزریق کالا به بازار نخواهند کرد. قیمت محصولات آی تی در سال جدید بالای 50 درصد رشد قیمت را تجربه کرده است و از سوی دیگر به نظر نمی‌رسد که دولت بتواند دلار 4200 تومانی را به این زودی‌ها به دست واردکنندگان محصولات آی تی برساند؛ چون دستگاه‌های دیجیتال نیاز اولیه جامعه نیست و اولویت دولت اختصاص ارز 4200 تومانی به واردکنندگان محصولات اساسی خواهد بود. بهتر است مردم برای خرید محصولات جدید به بازار بیایند واکنون منتظر کاهش قیمت‌ها نباشند.

* فرهیختگان

– برجام گره‌ای باز نکرده بود، از تولید حمایت کنید

فرهیختگان نوشته است:   بالاخره رئیس‌جمهور آمریکا، در یک اقدام غیرقانونی و به عبارتی خودسرانه، چند روز زودتر از موعد مقرر یعنی 22 اردیبهشت‌ (12 می) فرمان اجرایی خروج از برجام را امضا کرد. عدم پایبندی ترامپ به تعهداتش واکنش‌های متعددی را از سوی مقامات کشورهای مختلف، سیاستمداران و اقتصاددانان و اقشار مختلف مردم به همراه داشت. نخستین واکنش به اقدام آمریکا از سوی رئیس‌جمهور نشان داده شد و حسن روحانی با اظهار خوشحالی از حذف یک مزاحم از برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) را یک اتفاق خوشایند عنوان کرد و برجام بدون آمریکا را دستاورد خروج ترامپ از این تعهدنامه دانست. پس از اعلام خروج آمریکا از برجام رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز به مردم و رهبران ایران این پیام را داد که اجازه ندهید هیچ‌کس توافق هسته‌ای را از بین ببرد، چراکه این توافق از بزرگ‌ترین دستاوردهای دیپلماسی بوده و ما آن را با هم ساخته‌ایم. وی تاکید کرد که اتحادیه اروپا مکررا اعلام کرده است که برداشتن تحریم‌ها نتایج مثبتی روی روابط تجاری ایران و اتحادیه اروپا و همچنین اقتصاد مردم ایران داشته است. ما همچنان متعهد هستیم این وضعیت ادامه پیدا کند.

علاوه‌بر موگرینی، رئیس‌جمهور فرانسه نیز از تصمیم آمریکا برای خروج از برجام اظهار تاسف و با انتشار پیامی اعلام کرد انگلیس، فرانسه و آلمان از تصمیم آمریکا برای خروج از برنامه جامع اقدام مشترک متاسف هستند. اما حالا سوال این است که آیا خروج ترامپ از برجام اثری هم بر اقتصاد ایران خواهد داشت. برخی کارشناسان اقتصادی مانند احمد توکلی نماینده سابق مجلس معتقد است به هیچ‌وجه خروج آمریکا از برجام اثری بر اقتصاد ایران نخواهد داشت، ‌چراکه او از روز آغاز برجام، ممانعت‌ها و سختگیری‌هایش علیه اقتصاد ایران را ادامه داد و هیچ گشایشی برای ایران انجام نداده که حالا رفتنش هم تاثیرگذار باشد!

 تصمیم ترامپ تاثیری بر اقتصاد ایران ندارد

فتح‌ا… تاری، اقتصاددان و استاد دانشگاه علامه در گفت‌وگو با «فرهیختگان» تبعات ناشی از تصمیم آمریکا برای خروج از برجام در اقتصاد ایران را مشروط به تصمیم دیگر کشورهای عضو 1+5 دانست و گفت: «تصمیم ترامپ برای خروج از برجام تاثیر چندانی بر اقتصاد ایران ندارد، چراکه پیش از این نیز آمریکا، تحریم‌های ناعادلانه‌ای را علیه ایران اعمال کرده بود.» به گفته وی در این زمان اندک، نمی‌توان اتفاقات احتمالی را پیش‌بینی کرد بلکه باید منتظر تصمیم پنج کشور دیگر امضاکننده برجام بود.

با وجود این دولت باید برای جلوگیری از بروز بحران‌های اقتصادی آمادگی کامل داشته باشد. تاری با اشاره به التهابات بازار ارز که در مدت اخیر موجب نوسانات قیمت ارز شد، افزود: «در شرایط کنونی، جلوگیری از ایجاد التهاب دوباره در بازار ارز بستگی به مدیریت بانک مرکزی و تصمیمات کارشناسی شده دولت دارد. به عبارت دیگر اگر بانک مرکزی مدیریت درستی در بازار ارز داشته باشد و دولت نیز با حمایت از تولید، وابستگی کشور را به واردات کاهش دهد، بی‌تردید آثار سوء تحریم‌ها کمتر می‌شود.» وی افزود: «در مجموع خروج آمریکا از برجام خیلی نمی‌تواند در شرایط کنونی در اقتصاد ایران اثرگذار باشد.»

 ضرورت مدیریت هوشمندانه دولت

عضو هیات‌علمی پژوهشگاه اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس تهران در تحلیل اقدام ترامپ در خروج از برجام به «فرهیختگان» گفت: «این موضوع را از چند بعد می‌توان تحلیل کرد؛ نخست اینکه با این اقدام آمریکا، بخشی از تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا علیه ایران افزایش می‌یابد و این تحریم‌ها، هزینه‌هایی را بر اقتصاد ایران تحمیل می‌کند. اما از سوی دیگر، ایران می‌تواند مطالباتی را از کشورهای دیگر امضاکننده این توافقنامه داشته باشد. به عبارت دیگر در شرایطی که برجام با 6 کشور به امضا رسید و اکنون یکی از این 6 کشور از توافقنامه خارج شده است، ایران می‌تواند با اتکا به عدم پایبندی آمریکا به تعهداتش، هزینه‌های تحمیلی تحریم را در قالب مطالباتی از اروپا بخواهد.»

به گفته مرتضی عزتی، در صورتی که دولت با رایزنی و سیاستگذاری درست در مواجهه به اقدام ترامپ عمل کند، حتی می‌تواند منافعی را به سود خود کسب کند. چراکه در شرایط کنونی اجماع بین‌المللی در مورد ایران وجود ندارد و سرنوشت اقتصاد ایران تنها به مدیریت دولت بستگی دارد.

وی معتقد است در صورتی که دولت بتواند آمریکا و دلار را از اقتصاد ایران حذف کند، بی‌تردید آمریکا هزینه‌های اقتصادی زیادی را متحمل می‌شود. بنابراین دولت در وهله نخست باید تمام توان خود را بر مدیریت هوشمندانه متمرکز کند.

 تعامل اقتصادی، هدف اصلی برجام است

عضو هیات نمایندگان اتاق ایران و عضو کمیسیون بازرگانی اتاق شیراز نیز در گفت‌وگو با «فرهیختگان» با اشاره به صحبت‌های رئیس‌جمهور در پاسخ به اقدام ترامپ گفت: «رئیس‌جمهور در پاسخ به خروج ترامپ از برجام، هدف از برجام را تعامل با جهان دانست. بنابراین اگر قصد اتحادیه اروپا از باقی ماندن در برجام، تعامل باشد، بی‌تردید بخشی از فشارهای اقتصادی کشور شکسته می‌شود، اما اگر فشارهای وارده از سوی آمریکا جنبه عام داشته باشند و کشورهای اروپایی را مجبور به حمایت از تحریم‌ها علیه ایران کند، می‌تواند اقتصاد ایران را در طولانی مدت با آسیب‌های جدی مواجه کند.»

یوسف‌صلاح‌الدین ایزدفر افزود: «البته در یکی دو ماه آینده اتفاق محسوسی در اقتصاد کشور رخ نخواهد داد مشروط بر اینکه دولت از صنعت و تولید کشور حمایت کند. در غیر این صورت و با خروج اتحادیه اروپا از برجام، به تدریج سرمایه‌گذاری‌های خارجی نیز در ایران کاهش می‌یابد. علاوه‌بر اینکه بسیاری از سرمایه‌گذارانی که پیش از این در ایران سرمایه‌گذاری کرده بودند، آرام آرام سرمایه‌های خود را از کشور خارج می‌کنند و در نتیجه اقتصاد ایران آسیب‌پذیر می‌شود. «وی معتقد است که ارائه راهکارهای درست و منطقی از سوی دولت می‌تواند مانع هر گونه آسیب‌دیدگی اقتصاد کشور باشد هرچند پیش از این، راهکار دولت در ماجرای افزایش نرخ ارز راهکار درستی نبود. با این وجود محور مدیریت دولت باید بر اقتصاد بازار استوار باشد، نه اقتصاد بسته دولتی.

اتفاق خاصی رخ نداده است

عضو هیات نمایندگان اتاق ایران و عضو کمیسیون بازرگانی اتاق ساری در گفت‌وگو با «فرهیختگان» تاکید کرد: «اگرچه آمریکا عضو تاثیرگذاری در 1+5 است، اما از منظر فعالان اقتصادی و اعضای اتاق بازرگانی، با خروج ترامپ از برجام اتفاق خاصی رخ نداده است. علاوه‌بر اینکه در حال حاضر کشورهای دیگر اروپایی نیز از شرایط به وجود آمده رضایت ندارند.»

به گفته مجید فانی، با وجود اینکه دولت خروج آمریکا از برجام را پیش‌بینی کرده بود، برای جلوگیری از اتفاقات بد در اقتصاد کشور باید برنامه‌ریزی دقیقی ارائه کند چراکه تجربه نشان می‌دهد در بحران‌های اقتصادی، بیشترین آسیب به اقشار کم‌درآمد جامعه وارد می‌شود و تبعات جبران‌ناپذیر اجتماعی و اقتصادی فراوانی به همراه دارد.»

وی افزود: «بی‌شک، شرایط پیش‌آمده، در کوتاه‌مدت تاثیر سوئی بر اقتصاد ایران نخواهد داشت، اما در بلندمدت دولت باید برنامه‌های جایگزینی ارائه دهد.»

 رفتن آمریکا برای ایران مثبت است

دکتر بیژن عبدی اقتصاددان نیز درخصوص تبعات و پیامدهای خروج آمریکا از برجام گفت: «سوال من این است که برجام برای ایران چه نفعی داشته است که حالا ما ناراحت لغو یا خروج آمریکا از آن باشیم؟ برجام برای ایران جزء ضرر نفعی نداشته است. مطمئن باشید با خروج آمریکا از برجام هیچ اتفاق بدی برای اقتصاد ایران نخواهد افتاد.»

عبدی گفت: «قرار بود با برجام یک‌سری اتفاقات سرنوشت‌ساز برای ایران رقم بخورد. اما متاسفانه هیچ‌اتفاق مثبتی نیفتاد  و حتی غیرمستقیم هم در تحریم هستیم.»

وی افزود: «حالا آمریکا از برجام خارج شده؛ چه تفاوتی می‌کند او در برجام باشد یا نباشد؟»

این اقتصاددان با تاکید بر اینکه برجام تاکنون هیچ‌منفعت اقتصادی برای ما نداشته است، تصریح کرد: «برجام هیچ‌اتفاق مثبتی برای ما نداشته است.»

 خروج آمریکا از برجام در بلندمدت برای اقتصاد ایران مثبت است

دکتر علی‌اکبر مهرابی، فارغ‌التحصیل اقتصاد توسعه از دانشگاه مون پولیه فرانسه درخصوص تبعات لغو برجام اظهار کرد: «این را که خروج آمریکا از برجام چه تبعاتی دارد، نمی‌دانم و باید مورد بررسی قرار داد، اما این اتفاق یک پیامد دارد و آن این است که ما بیشتر به خودمان تکیه کنیم.»

وی اذعان کرد اتفاقا لغو برجام برای ایران یک اتفاق مثبت است. مهرابی اضافه کرد: «با لغو برجام فاجعه‌ای صورت نمی‌گیرد.»  این اقتصاددان با بیان اینکه برجام باعث بی‌آبرویی آمریکا شده است، گفت آمریکا یک کشور زورگو بود که الان همین مساله به لطف برجام به همه دنیا ثابت شد. حتی اروپایی‌ها هم که دنباله‌رو آمریکا هستند از آمریکا دلخوری دارند.

وی بیان کرد: «اقتصاد دنیا مشکلات زیادی دارد که با لغو برجام اوضاع اقتصادی دنیا بدترهم خواهد شد. وقتی رابطه صنعتی و تجاری ایران را از دست دهند در همه جای دنیا تاثیر خواهد گذاشت.»این اقتصاددان گفت: «خروج آمریکا از برجام شاید در دوره کوتاه‌مدت باعث یک دوران سختی در ایران شود، اما این دوره هم مثل بقیه دوره‌ها تمام می‌شود.»

نیازی به کالاهای آمریکایی نداریم

عضو هیات نمایندگان اتاق ایران و عضو کمیسیون بازرگانی اتاق اهواز در گفت‌وگو با «فرهیختگان» گفت: «اقدام آمریکا برای اقتصاد ایران تازگی ندارد و اقدام ترامپ بیشتر جنبه سیاسی و تبلیغاتی دارد، چراکه پیش از این نیز آمریکا تحریم‌های متعددی را علیه ایران اعمال کرده بود.» کاظم مهاوی معتقد است بسته شدن سوییفت بانک‌ها بزرگ‌ترین ضربه‌ای بود که آمریکا به اقتصاد ایران وارد کرد، با این وجود توانستیم تحریم‌ها را دور زده و معاملات خود را با کشورهای دیگر به سرانجام برسانیم.

وی تاکید کرد: «در شرایط کنونی، نگاه دولت باید تنها به داخل کشور و سمت مردم باشد. ما به کالاهای آمریکایی نیازی نداریم. توان تولیدی کشور ما به قدری است که تمام نیاز داخل را به خوبی تامین می‌کند بنابراین در صورت حمایت دولت از تولیدکنندگان، اعمال یا عدم اعمال تحریم، تاثیر قابل توجهی بر اقتصاد کشور نخواهد گذاشت.»

– در صادرات خودزنی می‌کنیم

کیومرث فتح‌ا… کرمانشاهی معاون سابق سازمان توسعه تجارت،   دلایل و زمینه‌های تراز منفی تجارت خارجی ایران در سال‌های اخیر را ریشه‌یابی کرده است: توجه داشته باشید که بخشی از تولید ما به ماشین‌آلات و مواد اولیه وابسته است و در هیچ شرایطی نمی‌توان واردات اینها را قطع کرد. بر این اساس نظر بنده این است که ما به یک شرط نباید نگران افزایش حجم واردات باشیم؛ شرطش این است که خط‌قرمز افزایش حجم واردات ما، تراز مثبت تجاری باشد. یعنی اینکه اگر حجم تجارت جهانی ما 380 میلیارد دلار شد، کمی بیش از نصف آن؛ یعنی 191 میلیارد دلار باید صادرات ما و  189 میلیارد دلار آن حجم واردات کشور باشد.بنابراین تا زمانی ما باید نگران افزایش حجم واردات باشیم که حجم صادرات‌مان پایین آمده، تراز تجاری منفی و سهم ما از تجارت جهانی کاهش پیدا کند.

 حجم تجارت خارجی ایران ناچیز است؛ باید دو برابر شود

معتقدم وقتی صحبت از صادرات و واردات می‌شود، بهتر است به این نکته توجه کنیم که حجم تجارت‌مان و سهم ما از تجارت بین‌الملل چقدر است. بر اساس آخرین آماری که توسط منابع بین‌المللی مانند بانک جهانی اعلام شده است حجم تجارت بین‌الملل حدود 38 هزار میلیارد دلار است که نیمی از این میزان، صادرات و نیمی دیگر واردات (حدودا 19 هزار میلیارد دلار صادرات  و 19 هزار میلیارد دلار واردات) است.

با توجه به اینکه جمعیت کشور ما حدود یک درصد جمعیت دنیاست (81 میلیون نفر در مقابل هفت میلیارد و 400 میلیون نفر) بر این اساس سهم ما از تجارت جهانی حداقل باید حدود یک درصد باشد. اما متاسفانه سهم ما از تجارت جهانی بدون نفت حدود 0.24 درصد و با نفت حدود 0.33 درصد است.

زمانی که‌ می‌گوییم این میزان باید به یک درصد برسد، با توجه به حجم کل تجارت جهانی که 38 هزار میلیارد است؛ یعنی اینکه حجم تجارت ما باید حدود 380 میلیارد دلار باشد. اما در حال حاضر بر اساس آمار موجود، سال 1396 حدود 54 میلیارد دلار حجم واردات و حدود 47 میلیارد دلار سهم صادرات کشور ما بوده است. بدین ترتیب جمع این دو رقم حدود 100 میلیارد دلار بوده و  حدود 50 میلیارد دلار نیز صادرات نفت و گاز داشته‌ایم که در مجموع 150 میلیارد دلار می‌شود. حال اگر قرار باشد سهم یک درصدی کل تجارت جهانی را داشته باشیم، باید سهم ایران از تجارت جهانی بیش از دو برابر افزایش یابد.

هدف گذاری ما درصادرات خوب نیست

تنوع در بازارهای تجاری جهان بسیار خوب است، افزایش این تنوع می‌تواند به اقتصاد، تولید و بنیان‌های تولید و تجارت کمک کند. بدین جهت در مبادلات تجاری باید به چند نکته توجه داشته باشیم:

 1- مورد اول اینکه یکی از انواع تجارت که مزیت‌های زیادی دارد، تجارت با همسایگان است. این مورد جز بعد اقتصادی و نزدیکی جغرافیایی، تاثیر بسیار خوبی در کاهش هزینه حمل‌ونقل دارد که پارامتر مهمی در صادرات است. اما تجارت با همسایگان از بعد فرهنگی-‌ اجتماعی نیز مهم  است. بالاخره اینکه تجارت با همسایگان در امنیت ملی نیز اثرگذار است.

 2- اما مورد  بعد در ‌زمینه تنوع بازارهای تجاری این است که ما باید تجارت را بین بازارها تقسیم کنیم و بازار به بازار تراز تجاری حداقل رو به مثبت یا حداقل مساوی را داشته باشیم. یعنی اینکه اگر  ما از آمریکا یا کشورهای اروپایی که از نظر علم و تکنولوژی پیشرفته هستند،‌200 میلیون دلار کالا وارد کردیم، 200 میلیون دلار نیز به این کشورها کالا صادر کنیم. فرش دستباف، پسته، زعفران، کالاهای سنتی و مواردی از این دست برندهای جهانی ما هستند که می‌توانند جلوتر از همه رقبای ما، این بازارها را در قبضه خود درآورند.

3- در مبادلات تجاری با کشورهای پیشرو،  اگر ماشین‌آلاتی را وارد می‌کنیم‌، تکنولوژی تولید را نیز وارد کنیم. برای مثال‌ اگر از اروپا خودرو یا تجهیزات صنعت نفت را وارد می‌کنیم، باید با خودمان حساب و کتاب کنیم که آیا آنها دانش فنی را نیز به ما می‌دهند؟‌ آیا آنها حاضرند در صنایع کوچک و متوسط ما و در ظرفیت‌های خالی حوزه تولید ایران که تعدادشان هم کم نیست، سرمایه‌گذاری کنند؛ بنابراین با دانش آنها می‌توانیم حلقه‌های مفقوده و ضعف‌های صنعت و تولید و بنیان‌های ضعیف تولید ما را تقویت کنیم، به شرطی که بدانیم در مبادلات تجاری دنبال چه چیزی هستیم. در این زمینه می‌توان به مبادلات تجاری کشورمان با ترکیه اشاره کرد که‌ چرا وقتی ما عضو سازمان تجارت جهانی نیستیم، به بهانه انعقاد توافق‌های دوجانبه و چندجانبه با آنها قرارداد تعرفه ترجیحی می‌بندیم. دلیل آن، این است که  ترکیه عضو سازمان تجارت جهانی است به طوری‌که از یک طرف تکیه بر اکو دارد و از طرف دیگر طوری با ما تعرفه‌های تجارت ترجیحی را منعقد می‌کنند که همه چیز به نفع آنهاست. بنابراین ما در مبادلات تجاری‌مان باید با تک‌تک کشورها؛‌ از کشورهای پیرامون گرفته تا کشورهای دوردست اروپایی یا آمریکا ارتباط داشته باشیم  و ضمن اینکه به فکر بازارهایمان هستیم، به فکر منافع ملی کشورمان نیز باشیم. ‌حمایت از تولید، اشتغال، کارآفرینی، افزایش ارزش‌افزوده و ارزآوری محصولات نیز از جمله مولفه‌های دیگری هستند که باید در مبادلات تجاری کشور با سایر کشورهای دنیا مدنظر دولتمردان قرار گیرد، وگرنه صادراتی که به ضرر تولید و اشتغال باشد، همان بهتر که نباشد.

 صادرات خام حاصل تفکر خام است

به‌نظرم اگر چه امروزه بعد از نفت، در پتروشیمی و توسعه میادین نفتی و محصولات پایین‌دستی موفقیت‌هایی را کسب کرده‌ایم، اما همین محصولات  پتروشیمی مانند انواع پلاستیک‌ها، پروپلین‌ها  یا بخشی از مواد اولیه فولادی که درحال حاضر صادر می‌کنیم، اگر در  صنایع پایین‌دستی مورد استفاده قرار گیرند و تبدیل به محصول شوند، علاوه‌بر ایجاد  اشتغال، ارزآوری بیشتری نیز خواهند داشت. بنابراین ما برای توسعه اقتصاد و توسعه صادرات غیرنفتی باید برنامه‌ریزی و استراتژی داشته باشیم.

 شترسواری دولا دولا نمی‌شود

حال در مورد اینکه چرا تراز تجاری کشور منفی و همچنین سهم کالاهای مصرفی از 15 درصد در سال‌های گذشته به 18 درصد در سال 96رسیده است، معتقدم ما به واردات بیش از صادرات اهمیت داده‌ایم، چرا که کشور به آن نیاز داشته ولی برنامه‌ای برای صادرات نداشته‌ایم تا بتوانیم مطابق افزایش واردات، به فکر تولید و  کشف بازارهای صادراتی باشیم. علاوه‌بر این صادرات به مراتب از واردات سخت‌تر است. لازمه صادرات بازاریابی،  برندسازی، نفوذ و حفظ و  استمرار حضور در بازارهای صادراتی  جهانی است. اینها نیازمند یک برنامه‌ریزی است که در کشور ما نسبت به آن کم‌توجهی شده است. درنهایت اینکه امروزه بازاریابی مقدم بر تولید است،‌ به این معنا که هر کالایی که تولید کنیم،  ابتدا باید بازارهای بین‌المللی آن را نیز کشف کنیم.

  فرامین اقتصاد مقاومتی در حد شعار باقی ماند

اگر از بنده سوال بفرمایید که چرا موفقیت‌های دولت در زمینه تجارت خارجی چشمگیر نیست، به شما می‌گویم باید به متن سیاست‌های 24‌گانه اقتصاد مقاومتی مراجعه کنیم.  فرامین 24 ماده‌ای اقتصاد مقاومتی ضمن اینکه بر مقاوم‌سازی اقتصاد تاکید می‌کند،‌ در چندین بند نیز برون‌گرایی یا برون‌زا بودن اقتصاد را مورد توجه قرار داده است. به این معنا که باید با خارج نیز ارتباط برقرار کنیم، اما این سیاست‌ها در حد حرف و شعار باقی مانده‌اند.

یکی از دلایل اصلی این مساله، اقتصاد تک‌محصولی کشور است. نفت گرچه نعمت است، اما این نعمت موجب تمرکز درآمدی دولت‌ها در  این بخش شده و در نتیجه توسعه سایر  بخش‌های اقتصادی مغفول می‌ماند.‌ به عبارتی دیگر اگر کشوری بخواهد در زمینه توسعه تجارت خارجی موفق عمل کند، ابتدا باید تولید رقابتی و باکیفیت داشته باشد که این مورد، علاوه‌بر همت تولیدکنندگان، نیازمند ریل‌گذاری و سیاستگذاری دولت است.‌ بی‌تردید کشور ما در زمینه تولید صادرات محور مزیت‌های زیادی دارد که می‌توانند جایگزین مناسبی برای نفت باشند. برای مثال فقط بخش کشاورزی با وجود کم‌آبی ظرفیت‌های عظیمی برای صادرات دارد که ما از این ظرفیت‌ها به خوبی استفاده نکرده‌ایم.در این میان باید در نظر داشت که در حال حاضر در چه فضایی صحبت از اقتصاد مقاومتی و کالای ایرانی می‌شود، زیرا وعده‌هایی که بعد از برجام داده شد، آن گشایش‌ها انجام نشد. برای نمونه بدیهی‌ترین مساله در تجارت خارجی انتقال پول حاصل از تجارت خارجی است که با وجود دو سال از توافقنامه برجام، هنوز مشکل مبادلات بانکی حل نشده است.

بنابراین شرایط فعلی نشان‌دهنده آن است که ما آنقدر که به فکر واردات هستیم، متاسفانه به فکر صادرات نیستیم و عمده تلاش‌ها صرف شعار، سمینار و برگزاری جلسه‌های متعدد می‌شود. بنده ایرادی به توسعه میادین نفتی نمی‌گیرم، اما اگر در توسعه این میادین صرفا دنبال صادرات مواد پتروشیمی‌ باشیم، عایدی آن بسیار کمتر از زمانی خواهد بود که این مواد را در اختیار صنایع پایین‌دستی و صنایع کوچک و متوسط قرار می‌دهیم؛ چراکه ارزش‌افزوده بیشتری تولید می‌کنند، اشتغال بیشتری ایجاد می شود و در صادرات نیز  ارزآوری بیشتری برای کشور دارند.بنابراین لازمه توسعه صادرات، حمایت از تولید، به‌ویژه در صنایع کوچک و متوسط است. البته این حمایت‌ها هم باید هدفمند و با برنامه باشد و حمایت از هر صنعتی صورت نگیرد.   درواقع حمایت از صنعتی باشد که 1-‌رقابتی است، 2- علاوه‌بر تامین نیاز داخل، بتواند به بازار جهانی هم راه پیدا کند.

 3- علاوه‌بر این دو، مولفه کیفیت و قیمت تمام شده ویژگی این محصولات باشد تا بتوانند سهمی در بازار بین‌المللی داشته باشند.

* شهروند

– دلار، طلا، خودرو و مسکن پس از خروج آمریکا از برجام چه سرنوشتی پیدا می‌کنند

شهروند آینده چهار بازار ایران در شرایط پسابرجام را بررسی کرده است:‌   امضای تاریخی ترامپ علیه ایران دیروز نتوانست تأثیر خاصی بر دلار و سکه در بازار ایران بگذارد. هرچند شایعات قیمت دلار را تا ٨‌هزار تومان رساند اما واقعیت چیز دیگری بود. این موضوع مردم کوچه و بازار را شگفت‌زده کرد. آنها که از تحریم خاطرات ناخوشایندی در ذهن دارند، حالا دنبال یک پرسش اساسی بودند: این‌که آرامش دلار و سکه تا چه اندازه پایدار می‌ماند و سرنوشت دو بازار مهم دیگر یعنی خودرو و مسکن چه می‌شود؟ برای فهم دقیق‌تر این موضوع شاید بهتر باشد نقبی به گذشته بزنیم. از تیرماه ٨٩ که قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل و شدیدترین تحریم‌های اقتصادی علیه ایران وضع شد… مرور گذشته نشان می‌دهد که چهار بازار طلا، دلار، مسکن و خودرو بلافاصله به تحریم‌ها واکنش نشان نداد و جهش‌های قیمتی چیزی حدود ٢‌سال بعد در بازار ایران چهره نشان دادند. حالا گرچه تحریم‌ها بشدت گذشته نیست و اروپا وعده پایبندماندن در برجام را داده است اما در بلندمدت چه اتفاقی در این چهار بازار مهم ایران رخ می‌دهد؟

آیا دلار دوباره سرکش می‌شود؟

دلار پس از خروج آمریکا از برجام و برخلاف شایعات رفتار عجیبی از خود نشان نداد و در بازار غیررسمی در کانال ٦‌هزار تومان معامله شد، اما این وضع تا چه اندازه پایدار است؟ آیا دلار دوباره مانند دوره تحریم صف‌های طولانی و جهش‌های عجیب‌وغریب را به خود می‌بیند یا نه این‌بار وضع متفاوت است؟ برای بررسی بازار دلار بهتر است کمی به عقب برگردیم…

در تیرماه ٨٩ قطعنامه ١٩٢٩ شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران وضع و تحریم‌های اقتصادی شدیدی به کشور تحمیل شد، اما این تحریم‌ها بلافاصله روی قیمت دلار تأثیر نگذاشت و دلار در تمام طول‌ سال ٨٩ روی قیمت کمتر از ١١٠٠ تومان نوسان کرد. یک‌سال پس از این ماجرا دلار تا ١٥٠٠ تومان پیشروی کرد و از حدود دوسال بعد بود که بازار دلار شروع به ناآرامی کرد و قیمت اسکناس آمریکایی به حدود ٣ برابر ‌سال ٨٩ رسید. احمدی‌نژاد که خرداد سال ٨٤ دلار را با قیمت ٨٩٨ تومان تحویل گرفته بود آن را با قیمت ٣٥٠٠ تومان به دولت روحانی تحویل داد. این موضوع در حالی رخ می‌دهد که دلار در دولت اول محمود احمدی‌نژاد تنها ٩,١‌درصد رشد داشت.

دلار در دولت یازدهم تقریبا ثبات قیمت خود را حفظ کرد. حسن روحانی که دلار را با قیمت ٣٥٠٠ تومان از محمود احمدی‌نژاد تحویل گرفته بود، پرونده آن را با قیمت ٣٧٥٠ تومان در دولت یازدهم بست، اما در نخستین سال از دولت دوازدهم ناآرامی‌های اسکناس آمریکایی شروع شد و دلار تا قبل از پایان‌ سال ٩٦ سه رکورد قیمتی ٤، ٥ و ٦‌هزار تومان را ثبت کرد. دولت که بودجه ٩٧ را با دلار ٣‌هزار و ٧٠٠ تومانی بسته بود، تلاش کرد قیمت ارز را کنترل کند، اما دلار در ‌سال ٩٧ دوباره مرز ٦‌هزار تومان را رد کرد و دولت ناچار به توزیع دلار ٤٢٠٠ تومانی شد. با این وجود، گزارش‌ها از بازار غیررسمی نشان می‌داد که دلار در دست دلال‌ها همچنان راه خودش را می‌رود.

خروج آمریکا از برجام اما تأثیر خاصی روی دلار نگذاشت. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا ٤ روز زودتر از موعد قبلی تصمیمش را درباره برجام اعلام کرد. خروج آمریکا از برجام در ابتدای صبح بازار ارز را اندکی هیجان‌زده کرد، اما قیمت دلار دوباره به نرخ روز قبل یعنی چیزی حدود ٦٣٠٠ تومان برگشت. با این وجود، قیمت دلار در آینده همچنان برای مردم ایران پرسش است. کامران ندری، عضو پژوهشکده پولی و بانکی دراین‌باره به «شهروند» می‌گوید: خروج آمریکا از برجام تأثیر کوتاه‌مدت بر نرخ دلار ندارد و تصور من این است که تا یک‌سال آینده قیمت دلار بر همین نرخ فعلی نوسان کند، اما در بلندمدت همه چیز به آن بستگی دارد که سیاست‌های خارجی ما چگونه پیش رود؟ اگر اروپا در برجام بماند و مدیران ایرانی حرکت دور از منطقی انجام ندهند، فروش نفت و کانال‌های ورود ارز به ایران چندان دستخوش تغییرات قابل توجه و دلار دچار جهش قیمت نمی‌شود، اما اگر خلاف این موضوع رخ دهد و فروش نفت ایران و در نتیجه تأمین ارز با مشکل مواجه شود، همچنین تصمیم‌های اشتباهی در سیاست‌های داخلی گرفته شود، دلار جهش می‌کند.

اما این‌که دلار تا چه قیمتی جهش می‌کند، مشخص نیست و همه چیز به وضع ذخایر ارزی کشور در آینده و نقل و انتقال پول به داخل ایران بستگی خواهد داشت.

بازار طلا دنباله‌روی دلار است

سکه دیروز نسبت به امضای ترامپ درباره برجام بی‌تفاوت بود. قیمت هر قطعه سکه تمام بهار آزادی در بازار تهران گرچه بالای دومیلیون تومان معامله شد اما این نرخ در مقایسه با روز قبل آن نه‌تنها افزایش نداشت بلکه اندکی کاهش را تجربه کرد. فعالان بازار طلا معتقدند علت این موضوع اتفاقا واکنش بازار جهان نسبت به اقدام ترامپ بوده است. با افزایش ارزش دلار، قیمت طلا در بازار جهان کاهشی شد و همین موضوع اندکی بر بازار طلای ایران تأثیر گذاشت. با این وجود در بازار سکه هم مانند سایر بازارها معادلات بلندمدت قیمت‌ها را شکل می‌دهند. برای تشخیص بهتر این معادله، به شرایط تحریمی دولت محمود احمدی‌نژاد نقب می‌زنیم…  محمود احمدی‌نژاد بازار طلا را با سکه ٢١٩‌هزار تومانی تحویل گرفت و پرونده آن را در دولت نهم با نوسان قیمت جزیی یعنی زیر ٢٥٠‌هزار تومان بست. در دولت دهم که تحریم‌های اقتصادی شدیدی علیه ایران وضع می‌شود، معادله به هم می‌ریزد. تا سال ٨٩ که قطعنامه شورای امنیت علیه ایران صادر می‌شود، قیمت سکه طلا حداکثر تا زیر قیمت ٣٥٠‌هزار تومان پیشروی کرد و در ‌سال ٩٠ با شیب تندتر تا ٥٩٠‌هزار تومان رسید. در ‌سال ٩١ که تحریم‌ها یواش‌یواش اثر خود را نشان می‌دادند، قیمت سکه ناگهان یک‌میلیون تومان را رد کرد و صف‌های عریض و طویل برای خرید و احتکار سکه شکل گرفت. گزارش‌های رسمی نشان می‌دهد که در مجموع محمود احمدی‌نژاد بازار سکه را با رشد ٩٨٢‌درصدی به حسن روحانی تحویل داد. قیمت سکه در دولت یازدهم با شیب نسبتا ملایمی رشد کرد. حسن روحانی که سکه را با قیمت یک‌میلیون و چندهزار تومان تحویل گرفته بود، تا پایان دولت یازدهم آن را با قیمت حداکثر یک‌میلیون و ٢٠٠‌هزار تومان تحویل داد. در دولت دوازدهم سکه با شیب تندتری پیشروی کرد و قیمت آن در سال ٩٧ مرز دومیلیون تومان را رد کرد. این موضوع درحالی رخ داد که دولت نزدیک به ٦٠ تن از ذخایر طلای خود را با سکه حراجی به مردم تحویل داد تا قیمت‌ها را کنترل کند. حالا پس از خروج ترامپ از برجام چه اتفاقی برای بازار طلا رخ می‌دهد؟ محمد کشتی‌آرای رئیس اتحادیه طلا و جواهر ایران در این‌باره به «شهروند» می‌گوید: برجام و خروج از آن هیچ تأثیر مستقیمی بر بازار طلا ندارد اما تأثیر غیرمستقیم دارد. این به آن معناست که در بازار طلا دو فاکتور قیمت جهانی طلا و قیمت دلار موثر است و به هر نسبتی قیمت دلار در ایران رشد کند، به همان نسبت قیمت طلا را متاثر می‌کند. یعنی اگر دلار در آینده یک‌درصد رشد کند، طلا هم یک‌درصد رشد می‌کند. اگر دودرصد رشد قیمت دلار اتفاق بیفتد، قیمت طلا هم دودرصد رشد  می‌کند .

* شرق

– برگزاری مزایده و مناقصه دور میز انحصار

«شرق» از خلأ قانونی در مشارکت عمومی-خصوصی طرح‌های عمرانی گزارش داده است: عدم تحقق بودجه طرح‌های عمرانی دیگر تبدیل به سنت دولت‌ها شده است؛ طرح‌های عمرانی که تعریف می‌شوند، برایشان ردیفی در بودجه تعیین می‌شود اما یا نیمه‌تمام می‌مانند یا اساسا کلنگشان زده نمی‌شود. دولت‌ها برای پوشش کسری بودجه و تحقق هزینه‌های جاری خود یک راه بیشتر نداشته‌اند؛ تأمین مالی طرح‌های عمرانی را به سال بعد موکول کنند. در چنین شرایطی یک گزینه دیگر نیز روی میز است، گزینه‌ای که در اکثر کشورها نه راهکار جبرانی بلکه محور تأمین مالی طرح‌های عمرانی است؛ مشارکت عمومی- خصوصی. اما به گفته علی نصیری‌اقدم، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه‌طباطبایی، قانونی که در کشور ما برای اجرای این نوع مشارکت وجود دارد، متضمن اختیار برای دولت است و نه بیشتر. نیازبه یک قانون جدید داریم، قانونی شفاف و پاسخ‌گو. او معتقد است به واسطه همین خلأ قانونی طرح‌های عمرانی به ظاهر به بخش خصوصی واگذار می‌شوند اما چه کسانی و با چه ویژگی‌هایی می‌توانند طرف مشارکت قرار بگیرند؟ جزئیات این واگذاری اعم از احراز صلاحیت واگذارشونده، مبنای قیمت تعیین‌شده و اولویت‌بندی شفاف نیست و در پاکت‌های سربسته ردوبدل می‌شود.

چندسالی است که مدل سرمایه‌گذاری PPP یا مشارکت عمومی-خصوصی در ایران به عنوان یکی از محورهای تأمین مالی طرح‌های عمرانی به کار گرفته شده است اما با وجود کمبود نقدینگی 500هزارمیلیاردتومانی برای اتمام طرح‌های عمرانی نیمه‌تمام و عدم تحقق بودجه سنواتی طرح‌های عمرانی این راهکار برخلاف تجربه‌های کشورهای دیگر در ایران راهگشا نبوده است. علی نصیری‌اقدم، کارشناس اقتصادی آسیب‌شناسی این موضوع را بیشتر از کمبود منابع در فقدان‌های قانونی می‌داند.

او در کنفرانس «قراردادهای سرمایه‌گذاری و مشارکت عمومی-خصوصی» با طرح چند سؤال گفت: یک قانون خوب برای مشارکت  عمومی-خصوصی باید متضمن اصولی مانند انصاف، شفافیت، مسئولیت‌پذیری و پاسخ‌گویی باشد. چه کسانی و با چه ویژگی‌هایی می‌توانند طرف مشارکت قرار بگیرند؟ طرف خصوصی مشارکت با چه مکانیسمی انتخاب می‌شود؟ آیا همه متقاضیان سرمایه‌گذاری در جریان قرار می‌گیرند؟ آیا مکانیسمی رقابتی برای انتخاب طرف خصوصی وجود دارد و آیا دولت تعهدی به گزینش رقابتی طرف مشارکت دارد؟ آیا مکانیسمی برای حصول اطمینان از تأمین منابع مورد تعهد دولت وجود دارد یا بدهکارشدن دولت در سنوات آتی محتمل است؟ اگر دولت به تعهدات خود در برابر سرمایه‌گذار عمل نکرد، آیا مکانیسمی برای ایفای مطمئن تعهدات دولت وجود دارد یا سرمایه‌گذار به صف طلبکاران از دولت می‌پیوندد؟

تجربه طرح‌های عمرانی نیمه‌تمام را می‌توان پاسخ منفی به تمامی این سؤالات تلقی کرد. نصیری‌اقدم توضیح داد: قانونی که دراین‌باره در کشور ما وجود دارد، گستره اختیارات دولت را وسیع‌تر می‌کند و در مقابل هیچ مجرایی برای پاسخ‌گویی دولت فراهم نکرده است. یکی از اصلی‌ترین آموزه‌های اقتصاددانان برای دولت این است که سرمایه‌گذاری را لازمه رشد اقتصادی می‌دانند. در برخی کشورها رابطه معناداری میان این دو متغیر دیده نشده است. ایران هم جزء این کشورهاست که سرمایه‌گذاری در آن انجام شده اما نمود آن را نمی‌توان در رشد اقتصادی دید. سرمایه‌گذاری زمانی می‌تواند منجر به رشد اقتصادی شود که اصول بنیادین در آن رعایت شده باشد وگرنه تقلیل پیدا می‌کند به عددی مانند 76هزارمیلیاردتومانی که در پروژه‌های نیمه‌تمام داریم. شیوه سرمایه‌گذاری را مبتنی بر اصول نگذاشتیم و همه چیز را به مجریان سپرده‌ایم.

او ادامه داد: برای مشارکت عمومی-خصوصی با تولی‌گری وزارت راه و شهرسازی ما یک قانون مندرج داریم که در سال 1366 تصویب شده است. براساس احکام این قانون صدور مجوز برای وزارت راه و ترابری در سه محور مجاز شده است. واگذاری اجرا و تأمین مالی پروژه‌های عمرانی، واگذاری منافع پروژه‌ها تا زمان استعلام هزینه‌های طرح و تعیین ضوابط و مشخصات ناظر بر احداث، نگهداری و بهره‌برداری از پروژه‌ها. بنابراین این قانون می‌گوید هرچه وزارت راه و شهرسازی تصمیم بگیرد، مشارکت به همان شکل صورت خواهد پذیرفت. از سال 1366 تاکنون چند طرح ما براساس یک رقابت سالم و پویا به مزایده و مناقصه گذاشته شده به طوری که همه مطلع شوند، طرح بدهند و در نهایت یکی انتخاب شود؟ حتی فرض کنیم همه این مسیر رقابتی بوده اما آیا دولت تعهدی در برابر این طرح‌ها داشته است، ضمانت اجرائی وجود دارد؟ طبق قانون هیچ ضمانتی وجود ندارد.

نصیری‌اقدم اضافه کرد: مسئولان می‌گویند میزان بدهی‌های دولت معادل 50 درصد تولید ناخالص داخلی است. در این زمینه سال گذشته دولت انتشار اوراق بدهی و خزانه را مطرح کرد، اما این تمهید نمی‌تواند آسیب‌های ناشی از عدم انضباط مالی را جبران کند. بانک جهانی در این زمینه یک چارچوب ارائه و اصولی را مطرح کرده که مورد توافق اکثر کشورهاست و بر این مبنا پیش می‌روند. در این چارچوب مقرراتی مرحله مشخص شده است؛ آماده‌سازی، تدارکات، مدیریت قرارداد و پیشنهادهای درخواست‌نشده.

خلأ قانونی برای پاسخ‌گوکردن دولت

به گفته نصیری‌اقدم، در مرحله تدارکات در  سال‌های اخیر برای واگذاری طرح‌های عمرانی، احراز صلاحیت صورت نگرفته و کسانی که در مناقصه حضور پیدا می‌کنند میزان استطاعت مالی آنها و دیگر صلاحیتشان به‌درستی احراز نمی‌شود. انتشار برخط آگهی تدارکات عمومی توسط دستگاه تدارکاتی، ذکر جزئیات تمام مراحل فرایند تدارکات در اسناد مناقصه، درنظرگرفتن زمان حداقل 30 روز تقویم برای اینکه مناقصه‌گران بالقوه فرصت کنند پیشنهادهای خود را تحویل بدهند؛ اینها مواردی است که در سال‌های اجرای مشارکت عمومی خصوصی در ایران نه‌تنها رعایت نشده است، بلکه در نبود شفافیت و وابستگی افراد متقاضی به برخی جریان‌ها همواره با انباشت طرح‌های عمرانی نیمه‌تمام و بدون حاشیه سود مواجه بوده‌ایم؛ روندی که باعث شده اکنون تشکیل سرمایه ثابت ما منفی باشد.

او افزود: در مرحله تدارکات یک پرسش‌وپاسخ بین مناقصه‌گر و مناقصه‌کننده انجام می‌شود، اما آیا پاسخ‌ها افشا می‌شود یا در پاکت‌های سربسته ردوبدل می‌شود؟ اگر طرحی را به مزایده و مناقصه می‌گذاریم و چون برای تقاضا یک نفر بیشتر نیامده است، باید به همان یک نفر واگذار کنیم؟ حتما یک ایرادی در مکانیسم برگزاری فرایند واگذاری وجود داشته است. اگر جایی اختلافی پیش آمد، باید طرفین حد مذاکره بگذارند، نه‌اینکه به‌واسطه میزان قدرت و نفوذ طرح واگذار شود.

این عضو هیئت علمی دانشگاه علامه‌طباطبایی در پایان پیشنهادهای خود را این‌گونه مطرح کرد: باید مقررات صریحی درخصوص تغییر ساختار شریک خصوصی و جایگزینی آن وجود داشته باشد. باید امکان اصلاح قرارداد و مذاکره جدید را تعبیه قانونی کنیم تا مشکلات کنونی مانند طرح‌های عمرانی نیمه‌تمام استانی به وجود نیاید. اجرای موفق مشارکت عمومی- خصوصی تنها منوط به دادن اختیار به دستگاه‌های اجرائی نیست. حصول اطمینان از رعایت اصولی مانند شفافیت، مسئولیت‌پذیری، پاسخ‌گویی و انصاف از ضرورت‌های اجرای موفق مشارکت  عمومی- خصوصی است. چارچوب مقرراتی ناظر بر مراحل آماده‌سازی تدارکات و مدیریت قرارداد باید تجلی‌گاه اصول یادشده باشد.

* دنیای اقتصاد

– کره‌جنوبی و ژاپن، خرید نفت خام ایران را کاهش خواهند داد

دنیای اقتصاد درباره تحریم نفت ایران گزارش داده است: به‌دنبال خروج ترامپ از برجام، نگرانی کاهش عرضه موجب افزایش ۳ درصدی قیمت نفت برنت در معاملات دیروز شد. در پسابرجام صادرات نفت ایران رشد چشمگیری داشت که حدود سه‌چهارم آن مربوط به آسیا است. در این میان، چین و هند به‌عنوان اصلی‌ترین خریداران با وجود برخی مشکلات، احتمالا مشتری نفت کشورمان می‌مانند. کره‌جنوبی و ژاپن اما به‌دلیل وابستگی امنیتی به آمریکا ممکن است رفتار محتاط‌تری در واردات نفت از ایران داشته باشند. بنابراین آنها همزمان با آنکه دنبال نفت جایگزین هستند برای مستثنا شدن از تحریم‌های آمریکا تلاش می‌کنند.

پیش‌بینی‌ها از خروج آمریکا از توافق بین‌المللی برجام و رشد قیمت نفت در پی آن، روز گذشته محقق شد. قیمت طلای سیاه در معاملات جهانی دیروز با ۳ درصد رشد قیمت (تا لحظه تنظیم این گزارش در ساعت ۱۶:۳۰)، به بالاترین سطح در سه و نیم سال گذشته رسید. با خروج دونالد ترامپ از توافق چندجانبه برجام، ریسک افزایش تنش در خاورمیانه و کاهش عرضه نفت خام از سمت ایران به علت بازگشت تحریم‌ها، قیمت هر بشکه نفت خام برنت را با ۲۵/ ۲ دلار رشد به ۱۰/ ۷۷ دلار بر بشکه رساند. هر بشکه نفت خام آمریکا نیز با ۹۴/ ۱ دلار رشد قیمت، به ۷۱ دلار بر بشکه رسید.  براساس پیش‌بینی‌های موجود، با آغاز اثرگذاری تحریم‌های ثانویه آمریکا که در سال ۲۰۱۹ رقم خواهد خورد، صادرات نفت ایران با روندی کاهشی مواجه خواهد شد. آنطور که پلاتس گزارش می‌دهد، بازگشت دوباره تحریم‌ها علیه ایران تاثیر فوری نیز خواهد داشت و در گام نخست (در بخش نفت) به‌شکل کاهش حدودا ۲۰۰ هزار بشکه‌ای صادرات نفت خام آشکار خواهد شد. این روند بعد از ۶ ماه احتمالا حدود ۵۰۰ هزار بشکه از صادرات روزانه نفت خام ایران را تحت‌تاثیر قرار خواهد داد. به گزارش فروشگاه شاپ نت به نقل از رویترز، ظرف چند ماه آینده قیمت نفت حداقل ۱۰ دلار رشد خواهد کرد و به مرز ۹۰ دلاری نزدیک خواهد شد.

براساس این گزارش، به احتمال قوی متحدان آمریکا از جمله کره‌جنوبی و ژاپن، خرید نفت خام ایران را (باتوجه به مهلت ۱۸۰ روزه قطع همکاری تجاری با ایران ) کاهش خواهند داد. با این حال تحلیلگران پلاتس عقیده دارند «تحریم‌های یکجانبه آمریکا مانند آنچه پیش از سال ۲۰۱۲ و به‌واسطه تحریم‌های چندجانبه علیه ایران جریان داشت، اثرگذار نخواهد بود.»  براساس آخرین نظرسنجی‌های انجام شده از سوی پلاتس، تولید نفت ایران در ماه آوریل ۸۳/ ۳ میلیون بشکه در روز بوده است. این میزان، از تولید روزانه ۹۱/ ۲ میلیون بشکه‌ای در ژانویه ۲۰۱۶، یعنی زمانی که تحریم‌های هسته‌ای ایران به واسطه اجرای برجام لغو شد، بسیار بیشتر است. همچنین صادرات نفت خام ایران نیز در ماه آوریل به ۴۵/ ۲ میلیون بشکه در روز رسید که ۸۱/ ۱ میلیون بشکه از آن به آسیا تعلق داشت. ۶۷ درصد از کل این میزان، به صادرات نفت خام به چین اختصاص داشته و پیش‌بینی می‌شود تقاضای چین و هند برای نفت خام ایران همچنان در سطحی بالا باقی بماند. در این میان تنها ضربه‌ای که به پالایشگاه‌های این کشورها وارد خواهد شد، رشد قیمت نفت خام به‌واسطه افزایش اختلاف آمریکا و ایران خواهد بود، هرچند ممکن است ایران با ارائه تخفیف قیمتی، این مشکل را تا حدودی برای مشتریان سنتی خود برطرف کند.

به گزارش فروشگاه شاپ نت به نقل از رویترز،‌ کره‌جنوبی روز گذشته اعلام کرد به‌دنبال دست یافتن معافیت‌هایی از سمت آمریکا است تا بتواند به خرید نفت و میعانات گازی از ایران ادامه دهد. وزارت بازرگانی، صنعت و انرژی این کشور اعلام کرده است ضمن تلاش برای «به حداقل رساندن آسیب‌» به شرکت‌هایش، به‌دنبال معافیت از آثار تحریم‌های آمریکا است. در هر صورت ژاپن و کره‌جنوبی، نگران از دست دادن حمایت آمریکا در مقابل کره‌شمالی نیز هستند. صادرات نفت خام ایران به کره‌جنوبی و ژاپن در ماه مارس، به ۳۰۰ هزار بشکه در روز کاهش یافت.  در این میان، کشورهایی که نگران برخوردهای آمریکا در نتیجه تجارت با ایران هستند، به‌دنبال جایگزین کردن نفت ایران با سایر مناطق هستند. به‌عنوان مثال، ژاپن به تازگی نخستین محموله میعانات گازی خود را از موزامبیک وارد کرده است. در هند نیز (باوجود خوش‌بینی کارشناسان نسبت به تداوم ارتباط نفتی این کشور با ایران)، برخی پالایشگاه‌ها به سمت نفت عراق گرایش پیدا کرده‌اند.

– دست‌انداز برجامی صنعت خودرو

دنیای اقتصاد نوشته است: تصمیم ترامپ مبنی بر خروج از برجام فعالیت خودروسازان خارجی در کشور را با اما و اگرهای بسیار روبه‌رو کرده است. کشورهای اروپایی اعلام کرده‌اند به تعهدات برجامی خود پایبند هستند، اما تصریح کردند شرکت‌های آلمانی، فرانسوی و انگلیسی باید خود در مورد ادامه فعالیت در ایران تصمیم‌گیری کنند و به بیان دیگر حمایت ویژه‌ای از آنها صورت نخواهد گرفت. اما از سوی دیگر باید در نظر گرفت برخی از بزرگ‌ترین شرکای خودرویی ایران، در بازار آمریکا حضور قابل توجهی ندارند و همین امر می‌تواند آنها را به ادامه همکاری با ایران تشویق کند. خودروسازان خارجی پیش‌تر هم اعلام کرده بودند وضعیت برجام و مخالفت‌های ترامپ را به دقت تحت نظر دارند و برای تغییر شرایط تدبیرهایی اندیشیده‌اند. در نخستین روز اعلام تصمیم ترامپ، اغلب نشریات معتبر تاکید کردند وضعیت ادامه همکاری و سرمایه‌گذاری‌های خودروسازان خارجی در ایران هنوز مشخص نیست.

دست‌انداز برجامی صنعت خودرو

برخی خودروسازان حتی پس از امضای برجام هم از همکاری با خودروسازان ایرانی امتناع کردند، چرا که می‌ترسیدند ناخواسته قوانین آمریکا را زیر پا گذارند و منافع‌شان را در این کشور به خطر بیندازند. خودروسازان فرانسوی در این میان استثنا بودند و گروه خودروسازی پژو سیتروئن و نیز شرکت رنو اقدام به عقد قرارداد همکاری با خودروسازان داخلی کردند. تنها چند روز پس از حصول توافق، زیگمار گابریل، وزیر اقتصاد آلمان نیز به نمایندگی از مدیران صنایع و کسب‌وکارها به ایران سفر کرد. او امیدوار بود خودروسازی آلمان بتواند سهم قابل توجهی در نوسازی فناوری‌های تولید خودرو در ایران داشته باشد. در این مدت خودروسازان آلمانی حضور خود را در ایران تقویت کردند، اما این خودروسازان فرانسوی بودند که گوی سبقت را از رقبا ربودند. به گزارش فروشگاه شاپ نت به نقل از دویچه‌وله نیمی از تولید سالانه یک میلیون و ۵۰۰ هزار دستگاهی خودرو در ایران با همکاری رنو و پژو انجام می‌شود.

پژو، شریک دیرینه

پژو از دیرباز به عنوان یکی از شرکای خارجی معتبر برای خودروسازان ایرانی مطرح بوده است. سال گذشته مدیر پژو بازار ایران را امیدبخش خواند و گفت به‌رغم نااطمینانی‌های سیاسی به سرمایه‌گذاری در ایران ادامه خواهد داد. او تحولات سیاسی و تهدیدات ترامپ را مانعی برای سرمایه‌گذاری رقبا دانست و گفت گروه پژو سیتروئن چنین فرصتی را برای سرمایه‌گذاری و کسب منافع بیشتر در ایران غنیمت می‌شمارد. گروه خودروسازی پژو سیتروئن فرانسه در سال ۲۰۱۶ کارخانه‌ای در ایران تاسیس کرد که سالانه بیش از ۲۰۰ هزار دستگاه خودرو تولید می‌کند.

بدین ترتیب گروه خودروسازی پژو سیتروئن پس از انتشار سخنان ترامپ اعلام کرد: «امیدواریم اتحادیه اروپا پس از اعلام خروج ترامپ، موضعی یکپارچه در قبال وضعیت برجام و همکاری با ایران اتخاذ کند. ما نیز همچون دیگر نقش‌آفرینان اقتصادی روند تحولات را دنبال می‌کنیم و از موضع رسمی اتحادیه اروپا در این مورد تبعیت می‌کنیم. امیدواریم که اروپا در این مساله به نظری واحد و پایدار برسد.» این اظهار نظر در شرایطی صورت گرفت که وزیر خارجه فرانسه رسما اعلام کرد: «برجام نمرده است.» سایر کشورهای اروپایی هم در اعلام موضع خود عبارات مشابهی به کار بردند. پژو هنوز درباره تاثیر شرایط جدید بر قراردادهای همکاری‌اش با خودروسازان ایرانی اظهار نظر نکرده است.

رنو، سرمایه‌گذار فرانسوی-ژاپنی

رنو دیگر خودروساز فرانسوی قراردادی به ارزش ۷۷۸ میلیون دلار با طرف ایرانی امضا کرده است تا سالانه ۱۵۰ هزار دستگاه خودرو در کارخانه‌ای خارج از تهران تولید کند. رنو نیز همچون رقیب هم‌وطنش، پژو، حضوری گسترده در بازار آمریکا ندارد و اواخر سال گذشته میلادی اعلام کرد تصمیم پیشین خود مبنی بر بازگشت به بازار آمریکا را منتفی می‌داند. این خودروساز کارخانه‌ای هم در آمریکا دایر نکرده است، اما با نیسان و میتسوبیشی، دو خودروساز بزرگ ژاپنی همکاری می‌کند و این اتحاد سال گذشته اعلام کرد قصد دارد تولیدش را در آمریکا افزایش دهد. رنو در روزهای اخیر اعلام کرده بود به دقت تحولات را بررسی می‌کند و تاثیر شرایط سیاسی را در همکاری با طرف ایرانی در نظر می‌گیرد.

فولکس‌واگن، غول آلمانی

بزرگ‌ترین خودروساز آلمانی نیز صادرات محصولاتش به ایران را آغاز کرده است. فولکس‌واگن چندی پیش طی بیانیه‌ای اعلام کرد: «در حال حاضر تحولات سیاسی و اقتصادی منطقه را به دقت دنبال و ارزیابی می‌کنیم. فولکس‌واگن اصولا به تمام قوانین نافذ ملی و بین‌المللی و نیز مقررات صادراتی احترام می‌گذارد.» فولکس‌واگن حضور گسترده‌ای در آمریکا دارد و احتمال می‌رود در جهت حفظ منافعش در آمریکا، از برنامه‌های بلندپروازانه‌ سرمایه‌گذاری در ایران صرف‌نظر کند.

دوگانه چینی-اروپایی

درصورتی‌که کشورهای اروپایی نتوانند با اتخاذ موضعی قدرتمند بقای برجام را تضمین کنند یا شرکت‌های خودروساز اروپایی به جهت حفظ منافع خود در آمریکا از ادامه همکاری با خودروسازان ایرانی سر باز بزنند، این خودروسازان چینی خواهند بود که ابتکار عمل را در صنعت خودروی ایران به دست خواهند گرفت. گرچه در کیفیت و ایمنی برخی از خودروهای چینی تردیدهای جدی وجود دارد، اما در سال‌های پیش از برجام، چینی‌ها در غیاب رقبای اروپایی خود، به سرعت حضورشان را در صنعت خودروی ایران تثبیت کردند. حتی پس از امضای برجام هم خودروسازان چینی از تعلل شرکت‌های اروپایی در همکاری با طرف ایرانی بهره بردند و همکاری خود را گسترش دادند. اکنون درصورتی‌که خودروسازان اروپایی ناچار شوند همکاری خود را با شرکای ایرانی‌شان محدود کنند، چینی‌ها بزرگ‌ترین برنده میدان خواهند بود.

– سایت فروش خودروهای داخلی و خارجی بسته شد

دنیای‌اقتصاد نوشته است: با خروج آمریکا از برجام، بازار خودرو کشور وارد مرحله جدیدی شد؛ به‌طوری‌که روز گذشته سایت فروش بسیاری از نمایندگی خودروهای داخلی و خارجی بسته شد.

بر این اساس بنگاه‌های خودروساز که در دوران پسابرجام اقدام به انعقاد قرارداد با طرف‌های خارجی، برای تولید محصولات جدید کرده بودند، در شرایط فعلی خود را بلاتکلیف می‌ببیند؛ به‌طوری‌که در اولین گام اقدام به توقف فروش محصولات خود کرده‌اند. در شرایطی این اتفاق افتاده که صحبت از ورود محصولات جدید به بازار خودرو کشور در سال‌جاری به گوش می‌رسید. بازار خودرو که هنوز از زیر بار شوک نوسانات ارزی خود را رها نکرده است حالا با شوک دیگری مواجه شده است. نوسانات بازار ارز که در اسفند ماه سال گذشته و فروردین‌ماه جاری به اوج رسید، سبب شد تا بازار خودروهای وارداتی و داخلی با افزایش قیمت مواجه شوند حال به‌نظر می‌رسد که اقدام برخی شرکت‌های خودروساز، به‌خصوص خصوصی‌ها در بستن سایت‌های فروش منجر به نوسانات بیشتر قیمتی بازار خودرو شود. به این ترتیب در حالی که شاهد بودیم حسن روحانی رئیس‌جمهور، بلافاصله بعد از خروج آمریکا از برجام در یک سخنرانی تلویزیونی به مردم اطمینان داد که خروج آمریکا از برجام در زندگی عادی مردم اختلالی ایجاد نخواهد کرد و مردم را به آرامش فراخواند، برخی شرکت‌ها پیش‌دستی کرده و به استقبال هیجانات ناشی از تصمیم ترامپ در مورد برجام رفته‌اند. در این زمینه برخی دست‌اندرکاران بازار عنوان می‌کنند که اقدام برخی شرکت‌های خودروساز در بستن سایت‌های فروش بطور حتم پیش‌زمینه‌ای برای افزایش قیمت‌ها خواهد بود. حال باید منتظر ماند و دید که بازار خودرو چه واکنشی به شرایط جدید نشان می‌دهد.

* جام جم

– چرا از تحریم‌ها نباید ترسید؟

جام جم نوشته است:‌ سه‌شنبه‌شب با خروج آمریکا از برجام دوباره ایران در فهرست تحریم قرار گرفت. رئیس‌جمهور آمریکا اعلام کرده این تحریم‌ها نسبت به قبل بسیار سخت‌تر خواهد بود. پس از اعلام خروج آمریکا از توافق هسته‌ای با ایران توسط دونالد ترامپ، وزارت خزانه‌داری آمریکا دستورالعمل خروج از برجام را منتشر و طی آن اعلام کرد تحریم‌ها علیه ایران طی بازه 90 روزه و 180 روزه باز می‌گردد. براساس اعلام وزارت خزانه‌داری آمریکا،‌ تحریم‌های ارزی، بانکی، سوئیفت ،نفتی، خودرو، هواپیما، طلا و فلزات در بازه‌های 90 تا 180 روزه بازخواهد گشت. با توجه به قراردادهایی که پس از برجام میان ایران با توتال، پژو، رنو، ایرباس و بوئینگ منعقد شده و این شرکت‌ها تعهدات کلانی به کشورمان داده‌اند، اکنون بیم لغو این قراردادها می‌رود. در این میان کارشناسان و فعالان اقتصادی راهکارهایی برای مقابله با تحریم‌ها بیان کردند که در ادامه می‌خوانید.

عزم ملی برای عبور از بحران

محمدرضا بهرامن، عضو اتاق بازرگانی با ارائه راهکارهایی در مورد مقابله با تحریم‌های آمریکا به خبرنگار ما گفت: جناح‌بندی‌های سیاسی در داخل ایران اکنون بزرگ‌ترین مشکل کشور است و اکنون زمانی است که باید تنها عزم ملی را در برنامه داشته باشیم و از جناح‌گیری‌های اصولگرایی و اصلاح‌طلبی فاصله بگیریم.

وی با تاکید بر این که تحریم‌های آمریکا علیه ایران به‌صورت مستقیم روی زندگی مردم تاثیر دارد، افزود: هنوز کشورهای اروپایی در برجام حضور دارند و باید از این فرصت نهایت استفاده را کرد. این که توقع داشته باشیم دولت همه کارها را به تنهایی انجام دهد، خوب نیست و در این شرایط برای کنترل اقتصاد کشور باید همه بخش‌ها با دولت همراه شوند. بهرامن تصریح کرد: برجام کاغذ پاره نیست و اگر نتوانیم شرایط را بدرستی مدیریت کنیم وضعیت بدتر اقتصادی در انتظار ایران خواهد بود و تصمیمات مسموم دولت آمریکا بر کشور ما اثر می‌گذارد.

مشکلی نیست

محمدرضا نجفی‌منش، عضو هیأت نمایندگان اتاق بازرگانی تهران در پاسخ به پرسش خبرنگار ما مبنی بر این که وضعیت خودروسازی ایران بعد از برجام چگونه پیش خواهد رفت، گفت: جنس تحریم‌های فعلی آمریکا با تحریم‌های گذشته متفاوت است و بعد از برجام قراردادهای مناسبی با کشورهای اروپایی در حوزه خودرو منعقد شده که می‌تواند منافع ایران و اروپا را برای ادامه برجام تضمین کند.

به گفته نجفی‌منش، در گذشته آمریکا برای این که خودروسازی ایران را تحریم کند، مذاکراتی را با کشورهای طرف قرارداد ایران انجام می‌داد. خبرنگار ما در این‌باره از وی پرسید شاید دوباره آمریکا این کار را انجام دهد و در آن صورت چه اقدامی باید صورت گیرد که آسیبی به اقتصاد کشور وارد نشود، گفت: «شاید» را کنار بگذارید. اکنون قراردادهای خودروسازی ایران با اروپا جاری و ساری است و جای نگرانی از این باب وجود ندارد. البته باید بگویم نمی‌توانم وضعیت آینده را پیش‌بینی کنم. این کارشناس صنعت خودرو تصریح کرد: کشورهای اروپایی، چین و روسیه به حمایت از برجام و اقدامات ایران در این توافق بین‌المللی پرداختند و تا وقتی منافع ایران در برجام باقی بماند باید از فرصتمان بهره ببریم.

از خودتحریمی فاصله بگیریم

حسین سلیمی، کارشناس اقتصاد هم گفت: باتوجه به خروج آمریکا از برجام مهم‌ترین اقدامی که دولت باید در کشور انجام دهد حفظ انسجام داخلی بین تمام نهادها، بخش خصوصی و مردم است. وی معتقد است: دولت باید خیلی شفاف وضعیت اقتصادی کشور را با مردم و فعالان اقتصادی درمیان بگذارد و از مردم و فعالان بخش خصوصی برای عبور از این وضعیت کمک بگیرد تا جلوی ایجاد هرگونه هیجان در بازارهای اقتصادی گرفته شود. تحریم‌های اقتصادی موضوع جدیدی برای مردم و فعالان بخش خصوصی در کشور ما نیست، ایران پیش از این هم سال‌ها تحریم بوده و مهم‌ترین نکته داشتن سیاست منسجم در داخل کشور است. سلیمی با اشاره به این‌که باید جلوی خودتحریمی‌ها را گرفت، می‌گوید: همیشه در مواقع افزایش تحریم‌ها ما متاسفانه در داخل کشور هم با خود تحریمی‌ها مواجه می‌شویم و این کار را برای فعالان بخش اقتصادی سخت‌تر می‌کند، به‌عنوان مثال یک وزارتخانه برای خود تصمیم می‌گیرد و ارز اختصاص نمی‌دهد. وی با لحنی انتقادی ادامه داد: وزارت امور اقتصادی و دارایی اصلا در راستای حمایت از تولید داخل حرکت نمی‌کند و اگر یک بنگاه در شرایط نامطلوب اقتصادی چند ماه مالیات خود را پرداخت نکند همه اقدامات مثبت کارگاه‌های تولیدی فراموش و در فهرست جریمه قرار می‌گیرد. به نظر می‌رسد دولت باید نظر خود را نسبت به تولید داخل تغییر دهد تا اثر تحریم‌ها کمتر شود.

نایب رئیس کمیسیون پول و سرمایه اتاق تهران در پاسخ به پرسش خبرنگار ما مبنی بر این‌که برای ادامه راه برجام و حفظ روابط اقتصادی با کشورها و شرکت‌های اروپایی یا سرمایه‌گذارانی که علاقه‌مند به حضور در ایران بودند، چه اقداماتی باید انجام شود، تصریح کرد: در سال‌های گذشته که ایران در تحریم‌های سختی بود ما روابط اقتصادی با کشورها و شرکت‌های مختلف داشتیم و از راه‌ها و روش‌های خاصی برای خنثی کردن تحریم‌ها استفاده می‌کردیم که باز هم می‌توانیم در صورت افزایش تحریم‌ها از همین روش‌ها استفاده کنیم. لازم به توجه است که در دنیا شرکت‌ها و کشورهای زیادی هستند که اصلا با آمریکا کاری ندارند و اقتصادهای مستقلی دارند که ما می‌توانیم با آنها کار کنیم. از طرف دیگر بانک‌هایی در دنیا و حتی اروپا هستند که اصلا دلاری کار نمی‌کنند و فقط با یورو و ارزهای دیگر مراوداتشان را انجام می‌دهند و تحریم‌های آمریکا هم به هیچ وجه برای آنها مهم نیست ما باید به سمت همکاری با این بانک‌ها برویم. این عضو هیات نمایندگان اتاق تهران افزود: یکی از اقدام‌های مهمی که هرچه زودتر باید کشور به صورت عملی و عملیاتی شروع کند انتقال تمام مبادلات کشور از دلار به یورو و ارزهای دیگری است که برای تأمین و نقل و انتقال آنها مشکلی ندارد؛ اتفاقی که فکر کنم پیش از این هم در دوره آقای عادلی یا نوربخش که رئیس‌کل بانک مرکزی بودند، در مقطعی رخ داده بود. باتوجه به شرایط جدید و احتمال وضع دوباره تحریم‌ها باید وابستگی اقتصاد کشور را به دلار قطع کنیم. سلیمی به انتقال پول نفت به داخل کشور اشاره کرد و گفت: باتوجه به این‌که پول فروش نفت به دلار است باید بعد از فروش نفت و دریافت پول آن در همان کشوری که فروش صورت گرفته است دلار را به یورو و ارزهای دیگر که نقل و انتقالات آن راحت‌تر خواهد بود، تبدیل کنیم. سلیمی با بیان این‌که برخی سازمان‌های دولتی مانند گمرک اصلا با بخش تولید همکاری نمی‌کنند، تصریح کرد: برخی کالاها مواد اولیه یا واسطه‌ای هستند تا زنجیره تولید را تکمیل کنند، اما مدت زیادی در گمرک می‌مانند و هرچه به این سازمان مراجعه می‌شود اظهار می‌کنند در حال بررسی است.

ارتباطات تجاری با ایران قفل نمی‌شود

رضا پدیدار، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی، صنایع و معادن تهران هم گفت: آن دسته از کشورهایی که وابستگی به آمریکا ندارند و در واقع، ترس و واهمه کمتری از اجرای برجام دارند، با ایران ارتباط برقرار می‌کنند. اولین آنها هم چینی‌ها هستند که پیشگام در این عرصه شده و می‌خواهند در اقتصاد ایران سرمایه‌گذاری کنند. اکنون حتی در چند طرح پتروشیمی، روس‌ها و ترک‌ها حضور دارند. وی افزود: از سوی اروپا نیز شخصا دو پیشنهاد دریافت کرده‌ام که کشور رومانی می‌خواهد در بالادستی صنعت نفت ایران، سرمایه‌گذاری کند. اینها روزنه‌هایی است که وجود دارد. این‌طور نیست که رئیس‌جمهور آمریکا تصمیم خروج از برجام را بگیرد و دنیا ارتباطات خود با ایران را قفل کند.

بلاتکلیفی تمام شد

مسعود خوانساری، رئیس اتاق بازرگانی در گفت‌وگو با مهر گفت: بلاتکلیفی خروج یا ماندگاری آمریکا در برجام برای سرمایه‌گذاران خارجی در اقتصاد ایران مشکلاتی را ایجاد کرده بود، اما در شرایط فعلی، وضعیت مشخص شده است. وی در پاسخ به این پرسش که آیا می‌توان برجام را با چین و اروپا پیش برد؟، گفت: به هر حال این نکته را نمی‌توان نادیده گرفت که اروپایی‌ها از شیوه برخورد ترامپ در برجام نگران هستند؛ بنابراین ممکن است برخی بانک‌های آنها نیز تحت فشار آمریکا قرار گیرند که با ایران مراوده مالی نداشته باشند؛ اما بانک‌های کوچک با ایران مراوده دارند. پس همه شرایط را برای تدوین یک برنامه جامع باید در نظر گرفت.

* جوان

– چوب حراج بر ذخیره طلای کشور برای کنترل نقدینگی

روزنامه جوان از پیش فروش سکه انتقاد کرده است:‌ براساس گزارش سازمان اطلاعات مرکزی امریکا، ذخایر ارز و طلای ایران با بیش از ۱۳۲ میلیارد دلار، از امریکا و ۱۵۵ کشور دنیا بیشتر است، اما چوب حراج زدن بر ذخایر طلای کشور با طرح پیش‌فروش سکه با هدف کنترل نقدینگی کار اشتباهی است و جا دارد افرادی سکان بازار سرمایه کشور را در اختیار بگیرند که با توسعه واقعی این بازار نقدینگی جهش یافته در اقتصاد ایران را در جهت توسعه بنگاه‌های اقتصادی به کار بگیرند.

اگر داستان اخیر بازی با تعرفه و واردات و قاچاق خودروهای خارجی را به یاد داشته باشیم، می‌بینیم که چگونه در اثر یک بازی دومینووار قیمت خودروهای خارجی چندین برابر شد و عده‌ای سرمایه‌دار و واردکننده از محل ورود قانونی و غیرقانونی (‌قاچاق‌) خودرو صدها میلیارد تومان به جیب زدند، حال شاید بازی با سکه نیز از همان جنس داستان‌ها باشد، زیرا چند ماه پیش عده‌ای تعداد زیادی سکه پیش‌خرید کردند و هم‌اکنون قرار شده است یک هفته زودتر از موعد اعلام شده سکه‌های خود را تحویل بگیرند. با این مشخصه که آنها در هر سکه 500 تا 700هزارتومان سود می‌کنند و حال آنکه در هیچ یک از اقتصادهای دنیا حتی در مهد نظام سرمایه‌داری هم از پرداخت چنین بازدهی و سودهای بادآورده‌ای خبری نیست.

شائبه کاسب‌کاری یا سیاسی‌کاری در دنیای اقتصاد

به نظر می‌رسد عده‌ای در دنیای اقتصاد گویا کار سیاسی می‌کنند و قواعد و قانون اقتصاد را در خدمت امور و اهداف سیاسی خود گرفته‌اند.

امروز باید دید اینگونه ثروت‌ها و سودهای غیرمتعارف نصیب چه اشخاص حقیقی و حقوقی شده است و این بازی‌های اقتصادی با چه اهداف سیاسی انجام می‌گیرد و این تغییرات ارزشی چه بر سر پول ملی که 80 میلیون ایرانی مصرف‌کننده آن هستند، می‌آورد.

یک روز ثبت‌سفارش متوقف می‌شود و ثبت‌سفارش‌کننده خودرو قبل از توقف ثبت سفارش، به همین دلیل هزاران میلیارد تومان سود می‌کند، حال بماند که اخبار غیررسمی از قاچاق 30 تا 66 هزار خودروی لوکس طی یکسال گذشته حکایت دارد (‌دقیقاً زمانی که ثبت سفارش مسدود بوده است) و روز دیگر، سرمایه‌های زیادی به پیش‌خرید سکه ورود می‌کند (تا جایی که در خبرها آمد یک فرد 24 هزار سکه پیش‌خرید کرد که با احتساب هر پیش‌خرید یک میلیون و 500هزار تومان، مجموع این خرید 38میلیارد تومان آب می‌خورد).

در این بین در خبرها آمده است که میلیون‌ها سکه پیش‌فروش شده است، این بدان معنی است که عده‌ای صاحب ثروت و اطلاعات نهانی در طرح پیش‌خرید سکه سرمایه‌گذاری‌های کلان کرده‌اند و هم‌اکنون با تحویل این سکه‌ها دهها درصد سود غیرمتعارف نصیبشان می‌شود و حال آنکه این ذخایر طلای کشور متعلق به 80 میلیون نفر ایرانی است و اگر ذخایر طلای ایران در سطح مناسبی قرار گرفته است، بر اساس تدبیر بزرگان نظام در سال‌های پیش بوده که تدبیری بسیار صحیح نیز بوده است، اما باید دید حراج و ارزان‌فروشی این طلاها در طرح پیش‌فروش سکه در شرایط کنونی کار صحیحی است و آیا این اقدام اجحاف به پشتوانه پول ملی نیست؟

تحویل سکه یک هفته زودتر از موعد تحویل، از آن خبرهایی است که نظریه چینش یک سفته‌بازی در بازار طلا را تقویت می‌کند، اما ما فرض می‌کنیم که این اتفاق طبیعی است و برای صیانت از ذخایر طلای ملی کشور این پیشنهاد ارائه می‌شود که به پیش خریدکنندگان سکه با سودی متعارف یا حواله سکه بدهیم یا اینکه مابه‌التفاوت قیمت روز سکه را از آنها دریافت کنیم (البته با تخفیفی جهت جبران سود بانکی پیش‌خریدکنندگان)؛ چراکه عرضه این حجم از طلا در جامعه عملاً توزیع ناعادلانه یک رانت بزرگ به برخی از سرمایه‌دارها و اجحاف در حق افرادی است که پولی برای حضور در طرح خرید پیش‌فروش سکه نداشته‌اند.

ضمن اینکه اگر طلای فیزیکی در ایران با هدف کنترل حجم نقدینگی در چندماه اخیر در قالب پیش‌فروش سکه در دستور کار بانک مرکزی قرار گرفته است، چندان روش مناسبی نبوده‌، زیرا پیام واضحی برای تولید تورم است. کاش کنترل حجم نقدینگی از طریق بازارهای سرمایه و بیمه انجام پذیرد تا اقتصاد توسعه یابد و تمام سهامداران بنگاه‌های حاضر در بازار سرمایه اعم از کلان و جزء در اثر رشد تولید سود ببرند.

چه کسانی به نقدینگی حجم دادند

گفتنی است که در ابتدای دولت یازدهم منتقدان رشد حجم نقدینگی در دولت گذشته، به یکباره معتقد شدند که حجم نقدینگی تأثیری بر تورم ندارد، از ابتدای دولت یازدهم تاکنون حجم نقدینگی از محدوده 500هزار میلیارد تومان به مرز هزار و 500 هزار میلیارد تومان رسیده است و عمده این حجم نقدینگی (‌در سطح هزار و 300 هزار میلیارد تومان‌) در قالب شبه پول فعلاً در بانک‌ها پارک شده است، اما 200هزار میلیارد تومان الباقی نیز که تقریباً قدرت خرید آنی دارد، آنقدر است که هر بازاری اعم از ارز، سکه و طلا را به هم بزند.

انباشت ثروت مشکل امروز اقتصاد ایران

باید پذیرفت که در اثر توزیع ناعادلانه ثروت، هم اکنون ثروت در دست اشخاص حقیقی و حقوقی معدودی انباشت شده است و این بخش‌ها در اثر حجم نقدینگی عظیمی که در اختیار دارند، می‌توانند هر بازاری را با پمپاژ نقدینگی با مشکل روبه‌رو کنند و از این پول‌ها گاهاً در انتخابات‌ها بهره ببرند و یا برای به دست آوردن اطلاعات نهانی هزینه کرده تا بتوانند با چینش یک بازی دومینووار ثروت خود را بیش از پیش افزایش دهند؛ از این رو باید فکری به حال هدایت حجم نقدینگی به مسیر تقویت تولید ملی کرد.

در غیر این صورت با نظریه‌های تک بعدی خدای نکرده برآمده از کاسب‌کاری‌های عده‌ای اقتصاددان و فعال اقتصادی که گاهاً آلوده به سیاسی‌کاری‌هایی در دل دنیای اقتصاد است، دامنه بحران رشد حجم نقدینگی، تقویت اشتها، پتانسیل سفته‌بازی و دلال بازی در اقتصاد می‌تواند کشور را با بحران غیرقابل کنترلی روبه‌رو کند.

سود عجیب ۵۰۰ میلیارد تومانی در یک ماه!

سکه‌های پیش‌فروش با سررسید یکماهه در شرایطی تحویل می‌شود که با اختلاف ۵۰۰ هزار تومانی از قیمت روز قرار دارد. در مجموع بابت یک میلیون سکه یکماهه پیش‌فروش شده سودی نزدیک به ۵۰۰ میلیارد تومان برای کل فروش ایجاد می‌شود. قیمت فروش سکه‌های یکماهه یک میلیون و ۵۹۰ هزار تومان تعیین گردید، البته این رقم با توجه به نرخی که در آن زمان برای هر سکه حدود بیش از یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان بود، آنقدر جذاب شد که به فاصله کمتر از یک هفته ظرفیت ثبت‌نام آن پر و طبق اعلام بانک مرکزی حدود یک میلیون قطعه سکه با سررسید یکماهه پیش فروش شد. بر این اساس سود ناشی از خرید یک میلیون قطعه سکه از طرف مردم با سرمایه‌گذاری هزار و 590 میلیارد تومانی در طول یک ماه به ۵۰۰ میلیارد تومان می‌رسد، در حالی که سود این مبلغ در بانک برای همین مدت کمتر از ۲۰ میلیارد تومان است و در مجموع نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری در سکه ۲۰ برابر سرمایه‌گذاری در بانک در رقم کلی سودآور بوده است. اما در قیاس سود بانکی و سود حاصل شده از فروش سکه برای یک قطعه نیز باید یادآور شد که برای خرید سکه یک میلیون و ۵۹۰ هزار تومانی در طول یک ماه با توجه به نرخ روز سکه حدود ۵۰۰ هزار تومان سود به دست آمده است، در حالی که اگر این رقم در بانک و با سود ۱۵ درصد سرمایه‌گذاری شده بود، برای یک سال حدود ۲۳۸ هزار و ۵۰۰ تومان و برای یک ماه تا۱۹ هزار و ۸۷۵ تومان برای صاحب پول سود ایجاد می‌کرد.

امکانات خدماتی و رفاهی در نمایشگاه کتاب امسال بسیار پایین است/ شرمنده مراجعه کنندگان هستیم

به گزارش فروشگاه شاپ نت به نقل از گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو ابوالفضل جوکار با اشاره به اینکه نمایشگاه کتاب سابقه سی‌ویک‌ساله داشته و حرکت بزرگ فرهنگی است اظهار داشت:نمایشگاه کتاب تهران فرصتی برای ارائه خدمات ناشران است و باوجود همه نقاط مثبت موجود متأسفانه نکات منفی را نیز دارا است.

وی ادامه داد: در برگزاری نمایشگاه کتاب با کلیدواژه‌های همچون ترافیک، تهویه نامناسب سالن‌ها، عدم دسترسی سریع به کتاب‌های موردنیاز افراد و …. مواجه هستیم، اما با همه این مشکلات کتاب با معجزه وجود خود همه مشتاقان خود را قانع می‌کند تا باوجود همه این مشکلات با هر حال و احوالی در این مکان حضور پیداکرده و نسبت به تهیه کتاب همت گمارند.

جوکار تصریح کرد: متأسفانه متراژهای ارائه‌شده در نمایشگاه سی‌ویکم با توجه به میزان استقبال و اثرگذاری انتشارات موجود صحیح نبوده است، برای انتشاراتی که میزان چاپ آن مشخص است به طبع باید شرایط ویژه‌ای در نظر گرفته شود تا مراجعه‌کنندگان آن دچار سردرگمی و اتلاف وقت نشوند، این مهم در حالی است که یک اصل ساده در برگزاری نمایشگاه های در این سطح است، با وجود شرایط موجود ما به‌عنوان ناشر شرمنده مراجعه کنندگان هستیم.

وی با اشاره به اینکه سامانه‌های جایگزین، فرصت‌های برابر و تنوع ذائقه‌های فرهنگی می‌توانند به‌خوبی نیاز مردم را پاسخگو باشند، اظهار داشت: اگر متولیان برگزاری نمایشگاه کتاب در وزارت ارشاد با هماهنگی با ناشران نسبت به برگزاری نشست‌های تخصصی در این حوزه قبل از آغاز نمایشگاه اقدام کنند، ناشران نیز با ارائه راهکارهای که نسبت به این مهم دارند آماده ارائه خدمات مناسب به مراجعه‌کنندگان هستند، در حال حاضر واقعاً امکان ارائه خدمات مناسب با ظرفیت موجود امکان‌پذیر نیست.

وی ادامه داد: در نمایشگاه امسال امکانات خدماتی و رفاهی بسیار پایین بوده و متأسفانه بن‌های تخفیف درست توزیع نشده است، مورد مهم بعدی رفت‌وآمد مراجعه‌کنندگان است که در ساعت‌های پایانی نمایشگاه دچار آشفتگی خاصی شده و مراجعه‌کننده عاجز از چگونگی خروج بی‌دردسر از نمایشگاه سی و یکم است.

وی با اشاره به عدم استفاده از سامانه‌های نوین فروش انتشارات گاج در نمایشگاه سی و یکم اظهار داشت: ایده‌های نو در نحوه فروش و خدمات آنلاین در مجموعه گاج فراهم است اما به دلیل عدم زیرساخت اجرایی مناسب در بستر نمایشگاه متأسفانه این مهم به نحو مطلوب اجرایی نشده است و سامانه آنلاینی که در گاج مارکت موجود است در هر ساعت شبانه‌روز با امکان ارائه به مشتریان فراهم‌شده است.

وی ادامه داد: سایت گاج مارکت با یک هوش مصنوعی مناسب به علایق شما کمک می‌کند تا به کتاب‌های که مناسب ذائقه و نیاز شما است دسترسی پیدا کنید، گاج مارکت بدون محدودیت و بزرگ‌تر از یک فروشگاه اینترنتی است، گاج مارکت یک فروشنده اینترنتی است و برای هر محصول یک قصه دارد و با ارائه محتوا و قابلیت مقایسه برای کاربر امکان‌های متنوعی را به مراجعه‌کننده خود ارائه می‌دهد.

جوکار با تصریح بر اینکه باید ارائه خدمات به مشتریان حوزه نشر به سمت خدمات وب مستر سوق داده شود ادامه داد: در گاج مارکت با دسترسی به محتوای که به کاربر ارائه می‌شود، سایت با کاربر همراه شده است تا کتاب مناسب با سلایق وی به مخاطب ارائه شود، گاج به‌عنوان یک شرکت ارزش‌مدار نسلی از این فروشگاه‌ها است که در دنیا متداول است. نکته حائز اهمیت این مهم است که بیش از 70 درصد کسانی که از گاج مارکت خرید کرده‌اند برای اولین بار از بستر فضای مجازی برای خرید بهره برده‌اند، گاج هرگز یک بنگاه اقتصادی نیست، گاج یک ارزش است که در ذهن مخاطب ایجادشده است و باید به دنبال تقویت و تثبیت این مهم باشیم.

جوکار ادامه داد: یکی دیگر از خدمات نوین انتشارات گاج در بستر وب مستر پایگاه اینترنتی دکتر آی‌کیو است، این پایگاه بیش از هشت هزار ساعت فایل آموزشی از اساتید خبره کشور را به‌صورت رایگان تهیه‌کرده و در اختیار کاربران خود قرار می‌دهد و تمام راهبرد پیش‌بینی‌شده برای این بخش کاملاً رایگان طراحی‌شده است.

مدیرعامل انتشارات جوکار در خصوص مسئولیت اجتماعی این انتشارات نیز اظهار داشت: انتشارات گاج در مسئولیت‌های اجتماعی کارهای مناسبی درشان مردم عزیز ایران انجام داده است، یکی از این طرح‌های موفق مای گاج است که با توجه به اینکه در سال نزدیک به 15 میلیون کتاب آموزشی خریداری می‌شود و پس از گذشت دوره تحصیل خاص آن به‌نوعی قابلیت استفاده برای خریدار آن را ندارد در مای گاج طرح خریدوفروش کتاب‌های نو و دست‌دوم برقرار شد تا توسعه عدالت آموزشی نیز برقرار باشد.

وی ادامه داد: در حال حاضر انتشارات گاج با 16 سال سابقه، بیشترین تنوع برند و چاپ و مسئولیت اجتماعی را دارا است و بیش از 100 هزار نفر از مجموع 600 هزارنفری فرهنگیان سخت‌کوش کشور در گاج مشغول فعالیت هستند که ثمره این مهم چاپ 13 میلیون جلدی کتاب‌های انتشارات گاج است که به نسبت تعداد دانش آموزان کشور عدد قابل‌توجهی است.

گوگل اولین نسخه آزمایشی اندروید P را منتشر کرد

گوگل اولین نسخه آزمایشی اندروید P را منتشر کردبه گزارش فروشگاه شاپ نت به نقل از خبرنگار حوزه دریچه فناوری گروه فضای مجازی باشگاه خبرنگاران جوان؛ شرکت گوگل در جریان کنفرانس توسعه دهندگان I/O 2018 اولین نسخه آزمایشی اندروید P را برای عموم عرضه کرد. البته اگر دستگاه شما جزو دستگاه های توسعه دهندگان باشد، این دومین نسخه آزمایشی عرضه شده برای شماست.

اولین نسخه آزمایشی در ماه مارس منتشر شد که تنها مختص توسعه دهندگان بود اما هم اکنون گوگل دومین نسخه را در اختیار عموم کاربران قرار داده و می توانید پیش از عرضه رسمی، استفاده از اندروید P را تجربه کنید.

اندروید P سیستم ناوبری جدیدی دارد که همانند آیفون X عمل می کند. خطی افقی پایین صفحه به وجود خواهد آمد که با بالا کشیدن آن ها منوی تسک بار به نمایش در می آید. اندروید P همچنان در حالت آزمایشی قرار دارد و اگر تصمیم به استفاده از آن دارید، باید مشکلات و باگ های احتمالی را نیز بپذیرید. زمان بندی عرضه اندروید P را در تصویر زیر مشاهده می کنید:

گوگل اولین نسخه آزمایشی اندروید P را منتشر کرد

بر اساس این تصویر، در ماه های آینده نسخه های آزمایشی سوم، چهارم و پنجم منتشر و نسخه نهایی و رسمی آن در اواخر شهریور ماه عرضه خواهد شد. گوگل همچنین اعلام کرد که هفت شرکت دیگر نیز در برنامه بتای اندروید P حضور خواهند داشت و گوشی های زیر، کاندیداهای اصلی دریافت این نسخه آزمایشی هستند:

سونی اکسپریا XZ2 شیائومی می میکس 2S نوکیا 7 پلاس اوپو R15 پرو ویوو X21 وان پلاس 6 اسنشال PH-1

اگر حرکت نمی‌کنید، لطفا مانع هم نشوید

به گزارش فروشگاه شاپ نت به نقل از سرویس بازار ایسنا، حبیب میدانچی متخصص مدیریت استراتژیک و مدرس دانشگاه در یادداشتی در این زمینه نوشته است:

«از روزی که کتاب را شناختم و از همان دوران کودکی تا به امروز، ۳۱ نمایشگاه کتاب را تجربه کرده‌ام و این یعنی تقریبا در همه‌ نمایشگاه‌های کتاب حضور داشتم. برای من و همه کسانی که جنسشان از آموزش است، کتاب و کتاب‌خوانی بسان اکسیژن است برای زندگی. به خوبی به یاد دارم که از همان دوران کودکی و دانش‌آموزی و پس از آن ایام دانشجویی و تا امروز که لباس معلمی دانشگاه را با لطف پروردگار به تن کرده‌ام، در همه نمایشگاه‌های کتاب یاد شده معضلاتی حل نشدنی وجود داشته و دارد. همواره همه مردم و مسئولان از مکان برگزاری و ترافیک، آلودگی هوا، تهویه ناسالم، عدم دسترسی مناسب به کتاب‌ها و همچنین مشکلات شهرستانی‌های عزیز به واسطه بعد مسافت تا تهران و بسیاری از موارد ناگفته دیگر که ذکر آن در این مجال نمی‌گنجد، ناراضی و ناراضی و ناراضی بوده‌اند و شگفتا که باز هم در هر اردیبهشت معجزه یار مهربان، دوباره ما را در این فضای بیشتر فروشگاه تا نمایشگاه، گرد هم می‌آورد و همان گلایه‌های به حق مردم و عدم پاسخ مسئولان قصه تکراری سی و یک ساله همیشگی ماست.

اما امسال با دیدن یک اطلاعیه در ورودی‌های نمایشگاه در لحظه اول جا خوردم. اطلاعیه جالبی بود با این متن «اینجا چه کار می‌کنی؟! همه کتاباتو در گاج مارکت آنلاین بخر». شعار خیلی جالب بود. وقتی وارد سایت شدم، برایم جالب‌تر هم شد. استانداردهایش با خیلی از وب‌سایت‌های فروش آنلاین داخلی متفاوت بود و جذابیتش نیز در سهولت کاربری برای مخاطبانش بود و این یعنی یک مجموعه آموزش‌پذیر و مهم‌تر از آن اهل تغییر در انبوه این همه ناشر.

گاج مارکت، باور داشته که نباید چرخ را دوباره اختراع کرد و با مدل‌های جهانی نمایشگاه‌ها و فروشگاه‌های کتاب به این جمع‌بندی رسیده که روایت این قصه ۳۱ ساله در خیلی از حوزه‌ها مشکل دارد و آستین بالازده برای حل دغدغه همیشگی ناشران، شبکه توزیع و کتاب‌خوان‌ها و با زیرساختی دانش‌بنیان و ایرانی به میان میدان آمده است. بیاییم باور کنیم دنیای امروز یک دهکده جهانی است؛ آمازون و امثال آن در باور مردم در نگاه اول یک شرکت و یا یک مجموعه اقتصادی نیستند. آن‌ها ارزش‌هایی بزرگ هستند در نگاه مردمانشان؛ چرا که مردم همواره خدماتی مطلوب را با کیفیت مناسب و قیمت‌های ایده‌آل جست‌وجو می‌کنند و این‌گونه سازمان‌ها اصل ارزش هستند به واسطه پاسخ‌های هوشمند به نیاز هر لحظه مردمانشان.

خداقوت می‌گویم به همه دست‌اندرکاران این حرکت خوب فرهنگی و شاید اینگونه بگویم بهتر باشد که باید باور کنیم که آمازون ایرانی شکل گرفت و گاج مارکت همان آمازون ایرانی است و چقدر خوب که خودمان با دانش و سرمایه‌گذاری داخلی موفق به انجام این مهم شدیم و امروز با مراجعه به این سایت و خرید اینترنتی دیگر خبری از شلوغی، ازدحام، ترافیک، عدم دسترسی مناسب به کتاب‌ها و … نخواهد بود و در فرصت مطلوب با مطالعه محتوای معرفی کتاب‌ها و انتخاب هوشمندانه آن‌ها و بهره‌مندی از تخفیف‌های این سامانه می‌توانیم کتاب‌های با کیفیت‌تر و صد البته با قیمت مناسب‌تری تهیه کنیم و عجب از آن دارم در این بزنگاه تاریخی عبور از شبکه‌های سنتی توزیع کالا به شبکه‌های نوین مبتنی بر وب عده‌ای همچنان عزم راسخ دارند برای آب در هاون کوبیدن و می‌کوشند تا این زیرساخت‌های دیجیتال کمرنگ شوند.

بیاییم تنگ نظری را کنار بگذاریم، جهانی فکر کرده و  ایرانی عمل کنیم و اینگونه حرکت‌های فرهنگی را با آغوش باز پذیرا باشیم و فرش قرمز پهن کنیم به پهنای باورمان برای توسعه اقتصاد فرهنگ ایران و همه اهالی کتاب یکصدا بگوییم خوشحالیم که ما هم در نهایت آسایش و آرامش در آمازون ایرانی یعنی همان گاج مارکت به همه کتاب‌ها از همه ناشران دسترسی داریم.»

حبیب میدانچی، دانش‌آموخته دانشگاه علوم پزشکی ایران، متخصص مدیریت استراتژیک و دارای مدرک تخصصی مدیریت دانشگاه تهران بوده و صاحب امتیاز و مدیرمسئول کلینیک مدیریت نیز است.

انتهای پیام

خانواده‌ها از معرفی فرزندان به موسسات ازدواج خجالت نکشند

به گزارش فروشگاه شاپ نت به نقل از ایسنا، فاطمه ترابی در همایش واسطه گری در ازدواج در همدان، با بیان اینکه یکی از دستورات اسلام فراهم آوردن زمینه های ازدواج مردان و زنان جامعه است، تصریح کرد: حیایی که بین مسلمانان وجود دارد و باید باشد این است که خود نباید به دنبال فرد موردنظر برای ازدواج بوده و اطرافیان از قبیل خانواده، اقوام و آشنایان مقدمات این وصلت را فراهم آورند.

مدیر موسسه بانوان خیر و پیشتاز اظهار کرد: رواج زندگی شهرنشینی و کاهش ارتباطات اجتماعی یکی از دلایل کاهش ازدواج در جامعه است.

وی بیان کرد: مدرک گرایی و علاقه جوانان به ادامه تحصیل، در دختران و پسران مانع بزرگی برای ازدواج جوانان شده است.

ترابی تاکید کرد: افراد در ازدواج سنتی خاطرات بدی داشته و در ازدواج های مدرن نیز افزایش طلاق را شاهد بوده‌ایم.

وی با بیان اینکه آموزش ها هم باید برای خانواده ها و جوانان باشد، تصریح کرد:  زمان ازدواج بسیار مهم است و ازدواج باید در موقع خود باشد چرا که درصورت زودهنگام بودن باعث بی تجربگی جوانان و در صورت دیرهنگام بودن نیز حوصله و انگیزه زندگی برای جوانان باقی نمی ماند.

وی با انتقاد به برخی از خانواده‌ها گفت: برخی خانواده ها از جوانان می‌خواهند که در خیابان، دانشگاه و کوچه به دنبال فرد موردنظر خود بوده و ازدواج کنند و از این طریق از بار مسئولیت شانه خالی می‌کنند.

ترابی افزود: در گذشته خانواده ها عروس خود را در مساجد، گرمابه ها، میهمانی ها و مجالس زنانه پیدا می‌کردند که با آپارتمان نشینی و تغیر شیوه زندگی یافتن فرد موردنظر سخت تر شده است.

وی با بیان اینکه جلوگیری از افزایش طلاق یکی از مهمترین اهداف موسسه است، اظهار کرد: مشکلاتی که در جامعه توسط افراد مطلقه ایجاد می شود چندین برابر بیش از افراد مجرد است.

مدیر موسسه خیریه و پیشتاز استان همدان بیان کرد: باید تدابیری انجام شود تا همه کسانی که در امور ازدواج فعالیت می‌کنند در یک بانک اطلاعاتی گردهم آیند و در این بانک اطلاعاتی که مکانی امن برای حفظ اطلاعات فردی و شخصی افراد است، زوجین به راحتی فرد موردنظر خود را پیدا کنند.

یک مدرس حوزه و دانشگاه نیز در این همایش گفت: بسیاری از خانواده ها به بهانه هایی از جمله زود بودن ازدواج، ادامه تحصیل و نبود مورد مناسب ازدواج جوانان را به تاخیر می اندازند.

حجت الاسلام سیدمجتبی حسینی یمین افزود: افراد به طور معمول دارای دو جنبه خصوصی و عمومی هستند که در برابر جنس مخالف بخش عمومی خود را به نمایش گذاشته و طرف مقابل از بخش خصوصی بی اطلاع می ماند که اندکی بعد از زندگی مشترک عدم شناخت از جنبه های خصوصی به طلاق ختم خواهد شد.

این مدرس دانشگاه، واسطه گری برای ازدواج را امری معمولی دانست و تاکید کرد: خداوند در آیه ۳۲ سوره نور نیز جامعه مومنین را به واسطه گری برای ازدواج تشویق می کند.

وی تاکید کرد: خانواده ها باید بدانند که واسطه ضامن یک ازدواج نیست بلکه تنها معرف است.

حسینی یمین درباره عملکرد سایت ها و کانال‌های همسریابی نیز گفت: چنانچه مقابل سوء استفاده‌ها از این سایت‌ها گرفته شود این سایت ها مفید واقع خواهند شد.
انتهای پیام

afc: استقلال در لیگ قهرمانان آسیا از سوی میزبان خود تنبیه شد+عکس

به گزارش فروشگاه شاپ نت به نقل از گروه ورزشی خبرگزاری برنا ، در چارچوب بازی رفت مرحله یک هشتم نهایی لیگ قهرمانان آسیا، ذوب آهن در خانه موفق شد استقلال تهران را یک بر صفر شکست دهد.

سایت ای اف سی در تحلیلی از این بازی نوشت، استقلال با وجود برتری در مالکیت توپ میدان فرت های بسیاری را از دست داد و سرانجام هم تنبیه شد.

 

ای اف سی می نویسد: استقلال روز سه شنبه در مرحله 16 تیمی لیگ قهرمانان آسیا در روزی که فرصت های زیادی  را از دست داد 1-0 مقابل ذوب آهن، حریف لیگ برتری خود، شکست خورد.

ذوب آهنی که برای کسب جایگاه دوم در جدول رده بندی لیگ برتر، استقلال را کنار زد،روی بی نظمی استقلال سرمایه گذاری کرد، و پیش از بازی برگشت، یک پیروزی قابل توجه خانگی – و یک کلین شیت- را به دست آورد.

استقلال نتوانست از تسلط خود بهره ببرد

استقلال با وجود این که خارج از خانه بازی می کرد موفق شد در اکثر دقایق بازی حریف خود را به عقب براند، این تیم 60 درصد مالکیت توپ و میدان را در اختیار داشت و 46 درصد بیشتر از حریف خود پاسکاری کرد. آنها همچنین در ارسال پاس نسبت به ذوب آهن دقت بیشتری داشتند، هم به طور کلی و هم در هر یک از هر دو نیمه.

ضمن این که، میزبان در طول مسابقه تنها هشت سانتر انجام داد و فقط یکی از آنها به مقصد رسید، در حالی که بازیکنان استقلال 16 سانتر داشتند که در شش مورد هم تیمی های خود را پیدا کردند.

اما ذوب آهن در دو آمار مهم، برتر از استقلال بودند: شوت به دروازه (پنج شوت در برابر دو شوت استقلال) و گل (یک – صفر).

با توجه به این که استقلال مدت بیشتری توپ را در طول مسابقه در اختیار داشت ، طبیعی بود که امید ابراهیمی فرصت کافی برای درخشش در نبرد در برابر گئورگی گو لسیانی داشته  باشد. در نتیجه ابراهیمی دو برابر بیشتر از همتای خود در ذوب آهن پاس داد و دقت پاس او بسیار بیشتر از همتایش بود.

ابراهیمی همچنین یک فرصت شوتزنی هم برای هم تیمی خود سرور جپاروف در نیمه دوم ایجاد کرد اما ضربه او از کنار دروازه به بیرون رفت.

هند روزبه چشمی در داخل منطقه جریمه خودی در دقایق پایانی، همه این تلاش ها را بی نتیجه کرد و گولسیانی پشت توپ قرار گرفت و با گلزنی در این بازی، یک پیروزی حیاتی برای ذوب آهن به دست آورد. هرچند که اخراج نجات مهدی و محرومیت او از بازی برگشت باعث نگرانی میزبان شد.

محمد نجات محمدی، با وجود اینکه بهترین مدافع تیمش در این شب بود، شب را با تلخی به اتمام رسانید، زیرا او در دقیقه 90 کارت زرد دوم را دریافت کرد. البته این مدافع میانی هنگامی که سوت پایان بازی با کلین شیت ذوب آهن و مهمتر از همه، با پیروزی خانگی تیمش به پایان رسیده،حتما نفس راحتی کشیده است.

نجات مهدی این فصل بجز دو بازی در لیگ در تمام بازی ها 90 دقیقه بازی کرده ، و همچنین او در تمام 8 بازی مسابقات لیگ قهرمانان 2018، به میدان رفته است.

غیبت این بازیکن 25 ساله در بازی برگشت به شدت احساس خواهد شد و باید دید امیر قلعه نویی با این موضوع چگونه برخورد خواهد کرد.

آیا فیس‌بوک می‌خواهد ارز دیجیتال خودش را راه‌ بیاندازد؟

نت نوشت: دوست‌داران بلاک‌چین، این تکنولوژی را راه‌حلی برای مشکلات اخیر فیس‌بوک در رابطه با نقض حریم خصوصی کاربران آن می‌بینند. در ماه گذشته، فیس‌بوک، این غول تکنولوژی متوجه شد که اطلاعات شخصی بیش از ۸۷ میلیون کاربرش مورد حمله افراد خرابکار قرار گرفته‌اند، در ادامه نت‌نوشت را برای بررسی خبرهای منتشرشده در فضای مجازی، مبنی بر علاقه مارک زاکربرگ (مدیرعامل فیس‌بوک) به ساخت ارز دیجیتال شخصی، همراهی کنید.

آیا فیس‌بوک می‌خواهد ارز دیجیتال خودش را راه‌ بیاندازد؟

ارز دیجیتالی فیس بوک، آری یا نه؟
فیس‌بوک و تحقیقات بلاک‌چین
با اینکه هدف تغییرات مدیریتی فیس‌بوک هنوز مشخص نیست، بزرگ‌ترین تغییر مدیریت در تاریخ این شرکت، اهداف شبکه‌های اجتماعی را برای توسعه تکنولوژی بلاک‌چین (blockchain) نشان داده است. دیوید مارکوس (David Marcus) رئیس سابق پیام‌رسان فیس‌بوک در این هفته اعلام کرد قرار است یک گروه تحقیقاتی بلاک‌چین را مدیریت کند که مستقیماً به مدیر ارشد فناوری (CTO) شرکت، مایک شروفر (Mike Schroepfer) گزارش خواهند داد. آقای مارکوس این پیام را در هشتم ماه می و در یک پست فیسبوکی منتشر کرد که پیرو آن شایعاتی مبنی بر علاقه مارک زاکربرگ (Mark Zuckerberg) به ساخت ارز دیجیتالی به‌وجود آمد. با این‌حال جزئیات بسیار کمی در ارتباط با مأموریت و اهداف واقعی تیم آقای مارکوس اعلام شده است.

مارکوس در این‌باره می‌گوید:

«من بعد از چهار سال بارونکردنی که مدیریت پیام‌رسان را برعهده داشتم، تصمیم گرتم وارد یک چالش جدید شوم. بنابراین گروه کوچکی برای تحقیق درباره چگونگی استفاده از قدرت بلاک‌چین در سراسر فیس‌بوک ایجاد کردم؛ در واقع از نقطه اول شروع کردم.»

آیا فیس‌بوک می‌خواهد ارز دیجیتال خودش را راه‌ بیاندازد؟

ارز دیجیتالی فیسبوک

جایگاه بلاک‌چین در فیس‌بوک
«Gaurang Torvekar»، مدیرعامل یک شبکه اجتماعی مخصوص افراد متخصص، به نام «Indorse» است که بر پایه بلاک‌چین توسعه یافته و تکنولوژی بلاک‌چین را در سراسر مدل کسب‌و‌کار خود یک‌پارچه کرده است. «Gaurang Torvekar» معتقد است که فیس‌بوک در آینده می‌تواند از بروز چنین مشکلاتی پیش‌گیری کند.

با اینکه راه‌حل‌های شریع‌تر و ارزان‌تری برای حفاظت از حریم خصوصی کاربران وجود دارد اما تکنولژی بلاک‌چین به آن‌ها اجازه می‌دهد اطلاعات‌شان را به صورت End To End برای یکدیگر ارسال کنند. آقای Torvekar به ایندیپندنت گفته است:

«با توجه به رسوایی اخیر «Cambridge Analytica»، استفاده از تکنولوژی بلاک‌چین می‌تواند برای فیس‌بوک بسیار جذاب باشد.»

یکی دیکر از دستاوردهای گروه بلاک‌چین فیس‌بوک که بیش از ۲ میلیون کاربر دارد، می‌تواند توسعه یک ارز دیجیتال مخصوص به خودش باشد.

کاخ سفید و پیش‌بینی ارز دیجیتال فیس‌بوک
راه‌اندازی ارز دیجیتال اختصاصی، می‌تواند شبکه اجتماعی فیس‌بوک را هم دنباله‌رو دیگر پلتفرم‌های دنیای فن‌آوری، مانند تلگرام جلوه دهد که به دنبال ایجاد رقیب برای بیت‌کوین هستند؛ درست همان‌طوری که «Gary Cohn»، مشاور اقتصادی سابق کاخ سفید، پیش از این ایجاد یک ارز دیجیتال جهانی را پیش‌بینی کرده بود. آقای «Cohn» که در ماه مارس از سمت مشاور اقتصادی دونالد ترامپ استعفا داد، در این هفته اعلام کرد که راه‌اندازی یک ارز دیجیتال رایج در سراسر دنیا را برای رقابت با بیت‌کوین پیش‌بینی می‌کند. او گفته است که من چندان هم طرفدار بیت‌کوین نیستم اما تکنولوژی بلاک‌چین را باور دارم و طرفدار آن هستم.

از طرفی هم، درباره راه‌اندازی ارز دیجیتال فیس‌بوک گمانه‌زنی‌های مختلفی وجود دارد، مثلاً این‌که فیس‌بوک قرار است از ارز دیجیتال خودش برای پولی کردن امکان نوشتن (بارگذاری) محتوای جدید و ارسال آن‌ها استفاده کند.

تنها چند ماه بعد از این که مارک زاکربرگ اعلام کرد، تحقیق درباره مزایای ارز دیجیتال و تکنولوژی بلاک‌چین، سال‌هاست که چالش شخصی او بوده است، آقای مارکوس تشکیل تیم جدید بلاک‌چین را اعلام کرد.

مارک زاکربرگ در یک پست فیس‌بوکی، در تاریخ چهارم ژانویه گفته بود:

«یکی از جالب‌ترین سؤالاتی که در حال حاضر در دنیای فن‌آوری طرح است، تمرکز و تمرکز زدایی است.»

هم‌چنین نوشته بود:

«رمزنگاری و ارز دیجیتال، قدرت را از دست سیستم‌های مرکزی گرفته و به دست مردم می‌دهد. من علاقه دارم که جنبه‌های مثبت و منفی این تکنولوژی‌ها را کشف کنم و به بهترین شکل ممکن، از آن‌ها در خدمات‌مان استفاده کنم.»

علی‌رقم علاقه آقای زاکربرگ به بلاک‌چین و ارزهای دیجیتال، او هم مانند پلتفرم‌های اینترنتی دیگر، مثل توییتر، تبلیغ و عرضه اولیه سکه (ICO*) را ممنوع کرده است. با این حال، یکی از مدیران تبلیغات فیس‌بوک اعلام کرده است که با شناخت بیشتر فضا، ممکن است شرکت هم سیاست‌های خودش را بازبینی کند.

* روشی برای جذب سرمایه استارت‌آپ‌ها که توجه کلاه‌برداران را به خود جلب کرده است.

یادگیری ماشینی چیست؟

یادگیری ماشینی چیست؟
یادگیری ماشین یک روش آنالیز داده ها است که مدلسازی تحلیلی را اتومات سازی می کند. یادگیری ماشینی شاخه‌ای از هوش مصنوعی مبتنی بر این ایده است که سیستم‌ها می‌توانند از داده‌ها بیاموزند، الگوها را شناسایی نمایند و تصمیماتی با حداقل مداخله انسان اتخاذ نمایند.

تکامل یادگیری ماشینی
با ظهور تکنولوژی‌های رایانشی جدید، یادگیری ماشینی امروز شبیه یادگیری ماشینی در گذشته نیست. این یادگیری از تشخیص الگو و این تئوری متولد شد که کامپیوترها بتوانند بدون برنامه‌ریزی شدن برای اجرای وظایف مشخص خودشان یادگیری را انجام دهند؛ پژوهشگران علاقه‌مند به هوش مصنوعی می خواستند که ببینند آیا کامپیوترها می توانند از داده‌های موجود، فرآیند یادگیری را انجام دهند یا نه.
جنبه تکراری یادگیری ماشین به این خاطر مهم است که وقتی مدل‌ها در معرض داده‌­های جدید قرار می‌­گیرند، آنها قادرند خود را مستقلا تطابق دهند. آنها محاسبات قبلی را برای تولید تصمیمات و نتایج قابل اتکا و تکرارپذیر یاد می گیرند.
این دانش جدیدی نیست، ولی در این اواخر بوده که انگیزش جدید یافته است.

با اینکه مدت‌های مدیدیست که الگوریتم‌های یادگیری ماشینی بسیاری وجود داشته‌اند، ولی قابلیت اعمال محاسبات ریاضی پیچیده بر روی داده‌های بزرگ (به طور مکرر، و مداما سریع‌تر) یک تحول جدید است. اینها معدودی از نمونه‌های بسیار علنی شده کاربردهای یادگیری ماشینی هستند که ممکن است با آنها آشنایی داشته باشید:

– خودروی خودران گوگل که خیلی سر و صدا کرده است. شالوده یادگیری ماشینی.
– محصولات خدماتی آنلاینی همچون آمازون و نتفلیکس. کاربردهای یادگیری ماشینی برای زندگی همگان.
– اطلاع یافتن از اینکه مشتریان در توئیتر درباره شما چه می‌گویند. یادگیری ماشینی در ترکیب با قاعده سازی زبانی.
– تشخیص تقلب. یکی از استفاده‌های مهم و ضروری در دنیای امروز ما.

 

چرا یادگیری ماشینی مهم است؟
موج جدید ابراز علاقه به یادگیری ماشینی به علت همان عواملی است که داده کاوی را محبوب‌تر از همیشه کرده‌اند. چیزهایی مانند رشد حجم و تنوع داده های در دسترس، پردازش کامپیوتری که ارزان‌تر و قدرتمندتر است، و ذخیره‌سازی داده‌ها به شکلی مقرون به صرفه.

همه این چیزها بدان معنا هستند که امکان تولید سریع و اتوماتیک مدل‌هایی که می‌­توانند داده­های بزرگتر و پیچیده تر را آنالیز نموده و نتایج سریعتر و دقیقتری را ارائه نمایند (حتی در یک مقیاس بسیار بزرگ) وجود دارد. و با ایجاد مدلهای دقیق، یک سازمان شانس بیشتری برای شناسایی فرصتهای سودده (یا اجتناب از ریسکهای ناشناخته) خواهد داشت.

چه چیزی برای ایجاد سیستمهای خوب یادگیری ماشینی لازم است؟
– قابلیتهای آماده سازی داده ها.
– الگوریتمها: پایه و پیشرفته.
– اتوماسیون و فرایندهای مکرر.
– مقیاس پذیری.
– مدل سازی گروهی.
آیا می دانستید؟
در یادگیری ماشینی، یک هدف را یک برچسب می نامند.
در علم آمار، یک هدف یک متغیر وابسته نامیده می شود.
یک متغیر در آمار یک قابلیت در یادگیری ماشینی نامیده می شود.
یک تغییر حالت در آمار، در یادگیری ماشینی یک ایجاد قابلیت نامیده می شود.

 

چه کسی از یادگیری ماشین استفاده می کند؟
بیشتر شرکتهایی که با حجم عظیمی از داده ها کار می کنند ارزش تکنولوژی یادگیری ماشینی را به رسمیت شناخته اند. با استخراج بینشها از این داده ها (اغلب به صورت آنی و بلادرنگ) سازمانها می توانند کارائی خود را افزایش داده و بر رقبا مزیت نسبی پیدا کنند.

سرویس های مالی
بانک ها و کسب و کارهای دیگر در صنعت مالی از تکنولوژی یادگیری ماشینی برای دو هدف کلیدی استفاده می کنند: شناسایی بینشهای مهم در داده ها، و پیشگیری از تقلب. این بینشها می توانند فرصتهای سرمایه گذاری را شناسایی نمایند، یا به سرمایه گذاران برای اطلاع یافتن درباره زمان مناسب برای داد و ستد کمک کنند. همچنین داده کاوی می تواند مشتریانی که پروفایلهای ریسک بالایی دارند را شناسایی کند، یا از نظارت سایبری برای اشاره به علائم هشدار تقلب استفاده نماید.

مراقبت از سلامت
یادگیری ماشینی روندی پرسرعت در صنعت سلامت دارد که به لطف ابداع سنسورها و دستگاههای پوشیدنی حاصل شده است که می توانند از داده ها برای ارزیابی بلادرنگ سلامت یک بیمار استفاده کنند. این تکنولوژی می تواند به کارشناسان پزشکی برای آنالیز داده ها برای شناسایی روندها و علائم هشداردهنده ای که ممکن است منتج به بهبود تشخیص و درمان شوند کمک نماید.

نفت و گاز
یافتن منابع جدید انرژی. آنالیز مواد معدنی موجود در زمین. پیش بینی خرابی سنسور پالایشگاه. تسهیل توزیع نفت برای افزایش بهره وری و مقرون به صرفگی آن. موارد استفاده متعددی برای یادگیری ماشینی در این صنعت وجود دارد – و همچنان در حال بسط است.

دولت
آژانسهای دولتی همچون ایمنی عمومی و شرکتهای خدمات زیرساختی نیاز ویژه ای به یادگیری ماشینی دارند زیرا منابع داده های متعددی دارند که برای کسب بینشها قابل کاوش هستند. آنالیز داده های سنسور، به عنوان مثال، راههای افزایش بهره وری و صرفه جویی در پول را مشخص می کند. یادگیری ماشینی همچنین می تواند به شناسایی تقلب و حداقلسازی سرقت هویت نیز کمک می کند.

بازاریابی و فروش
وب سایت هایی که آیتمهای احتمالیی که ممکن است بپسندید را بر مبنای خریدهای قبلیتان توصیه می کنند از یادگیری ماشین برای آنالیز سوابق خریدتان، و تبلیغ آیتمهای دیگری که ممکن است به آنها علاقه مند باشید، استفاده می کنند. این توانایی ثبت داده ها، آنالیز آن و استفاده از آن برای سفارشی سازی یک تجربه خرید (یا پیاده سازی یک کمپین بازاریابی) آینده خرده فروشی است.

حمل و نقل
آنالیز داده ها برای شناسایی الگوها و روندها نقشی کلیدی در صنعت حمل و نقل دارد، که بر کاراتر نمودن مسیرها و پیشبینی مسائل بالقوه برای افزایش قابلیت سوددهی می کند. آنالیز داده ها و مدلسازی جنبه های یادگیری ماشینی ابزارهای مهمی برای شرکتهای تحویل بار، حمل و نقل عمومی و دیگر سازمانهای ترابری هستند.

 

برخی از روش های رایج یادگیری ماشینی کدامند؟
یادگیری با نظارت و یادگیری بی نظارت دو تا از پرکاربردترین روشهای یادگیری ماشینی هستند – ولی روشهای دیگر یادگیری ماشینی نیز وجود دارند. ذیلا مروری اجمالی بر رایجترین انواع ارائه شده است.

الگوریتمهای یادگیری با نظارت با استفاده از نمونه های برچسب خورده، همچون ورودی در جائی که خروجی مطلوب معلوم باشد، آموزش داده می شوند. به عنوان مثال، یک تجهیز می تواند نقاط داده هایی داشته باشد که با برچسب “F” (خراب) یا “R” (مشغول به کار) مشخص شده اند. این الگوریتم یادگیری مجموعه ای از ورودی‌ها را در امتداد خروجی های صحیح متناظر دریافت می کند، و الگوریتم با مقایسه خروجی واقعی آن با خروجیهای درست یادگیری را انجام می دهد، و سپس مدل را بر اساس آن اصلاح می کند. از طریق روشهایی همچون طبقه­ بندی، رگسیون، پیشبینی و ارتقای گرادیان، یادگیری با نظارت از الگوهایی برای پیشبینی مقادیر برچسب بر روی داده­های بدون برچسب استفاده می کند. یادگیری نظارت شده عموما در کاربردهایی استفاده می شود که در آنها داده های تاریخی رویدادهای محتمل آتی را پیش‌بینی می کنند. به عنوان مثال، این می تواند زمانی که تراکنشهای کارت اعتباری ممکن است جعلی باشند یا اینکه کدام مشتری بیمه ممکن است اقامه دعوی کند را پیشبینی نماید.

یادگیری بی نظارت در قبال داده هایی استفاده می شود که هیچ برچسب تاریخی ندارند. به این سیستم «پاسخ صحیح» آموزش داده نمی شود. این الگوریتم باید سر در بیاورد که چه چیزی در حال نمایش داده شدن است. هدف، کنکاش در داده ها و یافتن ساختار موجود در آن است.

یادگیری بی نظارت بر روی داده های تراکنشی خوب عمل می کند. به عنوان مثال، این روش می تواند مشتریانی که شاخصه های مشابهی دارند را شناسایی نماید تا بدین طریق از آن پس در کمپینهای بازاریابی رفتاری مشابه با آنها شود. و یا اینکه می تواند شاخصه های اصلیی را بیابد که مشتریان را دسته بندی کنند. تکنیکهای مشابه شامل نقشه های خودسازماندهی، نقشه برداری نزدیکترین همسایه، خوشه بندی k-means و تجزیه ارزش تکین می شوند. این الگوریتمها برای بخشبندی مباحث متنی، آیتمهای توصیه شده و شناسایی نقاط پرت داده ها نیز استفاده می شوند.

یادگیری نیمه‌نظارتی برای همان کاربردهای یادگیری با نظارت استفاده می شود. ولی این روش از هر دو نوع داده های برچسب خورده و نخورده برای آموزش استفاده می کند – که نوعا حجم اندکی از داده های برچسب خورده با حجم بالایی از داده های برچسب نخورده را شامل می شود (چرا که داده های برچسب نخورده ارزانتر بوده و کسب انها نیاز به تلاش کمتری دارد). این نوع از یادگیری را می توان با روشهایی همچون طبقه بندی، رگرسیون و پیشبینی استفاده نمود. یادگیری نیمه‌نظارتی وقتی مفید است که هزینه مرتبط با یادگیری بالاتر از آن باشد که اجازه یک فرایند آموزش کاملا برچسب خورده را بدهد. مثالهای اولیه این عبارتند از شناسایی چهره یک فرد بر روی یک وبکم.

یادگیری تقویتی اغلب برای رباتیک، گیمینگ و ناوبری استفاده می شود. با یادگیری تقویتی، این الگوریتم از طریق آزمون و خطا کشف می کند که چه اقداماتی بهترین نتایج را در پی دارند. این نوع از یادگیری سه جزء اولیه دارد: عامل (یادگیرنده یا تصمیمگیرنده)، محیط (هر چیزی که عامل با آن تعامل می کند) و اقدامات (اقداماتی که عامل می تواند انجام دهد). هدف آن است که عامل اقداماتی را انتخاب نماید که نتیجه مورد انتظار را در یک مدت مشخص حداکثرسازی نماید. عامل با دنبال کردن یک خط مشی خوب خیلی سریعتر به این هدف خواهد رسید. از اینرو هدف یادگیری تقویتی یادگیری بهترین خط مشی است.

انسانها معمولا می توانند هفته ای یک یا دو مدل را ایجاد نمایند؛ یادگیری ماشین می تواند هزاران مدل را در یک هفته را خلق کند.
گزیده ای از صحبتهای توماس اچ دیونپورت، راهبر تفکر تحلیلی، با وال استریت ژورنال

 

نحوه عملکرد یادگیری ماشینی
برای دستیابی به بیشترین ارزش از یادگیری ماشین، شما باید نحوه تزویج بهترین الگوریتمها با ابزارها و فرایندهای مناسب را یاد بگیرید.

الگوریتمهای یادگیری ماشین شامل این موارد می شوند:
شبکه های عصبی؛ درختهای تصمیم؛ جنگلهای [تصمیم] تصادفی؛ کشف ارتباطها و توالی؛ دسته بندی و افزایش شیب؛ ماشینهای بردار پشتبانی؛ نگاشت نزدیکترین همسایه؛ خوشه‌بندی کی-میانگین؛ نقشه های خودسازماندهی؛ تکنیکهای بهینه سازی جستجوی محلی (مثلا الگوریتمهای ژنتیک)؛ حداکثرسازی انتظار؛ اسپلاینهای رگرسیون تطبیقی چندگانه؛ شبکه های بیزی؛ برآورد چگالی شالوده؛ برآورد چگالی شالوده؛ آنالیز جزء اصلی؛ تجزیه مقدار تکین؛ مدلهای ترکیب گوسی؛ قاعده سازی پوشش پی در پی.

آخرین مهلت برای ثبت‌نام و خرید کتب ابتدایی‌ها

خبرگزاری ایسنا: معاون توسعه منابع و پشتیبانی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی با بیان اینکه ثبت نام اینترنتی کتب درسی دانش آموزان پایه‌های دوم تا ششم ابتدایی تا ۱۸ خردادماه ادامه خواهد داشت گفت: ثبت‌نام کتب درسی کلاس اولی‌ها نیز بعد از انجام ثبت نام در مدرسه و از ۲۳ تیر شروع می‌شود.

سید حسین طلایی زواره با بیان اینکه سامانه فروش کتاب‌های درسی به نشانی www.irtextbook.ir از هشتم اردیبهشت ماه برای دانش آموزان پایه‌های دوم تا ششم ابتدایی فعال شد و تا ۱۸ خردادماه فعالیت آن ادامه خواهد داشت اظهار کرد: همچنین ثبت نام کتب درسی کلاس اولی‌ها از ۲۳ تیر شروع شده و تا ۲۰ شهریور ادامه پیدا می‌کند.

وی افزود: ثبت سفارش گروهی پایه هشتم و نهم کتاب‌های درسی تکمیلی دوره اول متوسطه ویژه دانش آموزان استعداد‌های درخشان نیز شروع شده و تا ۱۸ خرداد ادامه دارد.

به گفته معاون توسعه منابع و پشتیبانی سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی امسال دانش آموزان پایه‌های یازدهم و دوازدهم فنی حرفه‌ای، کاردانش و همچنین رشته معارف نیز می‌توانند به صورت اینترنتی اقدام به ثبت سفارش کتب خود کنند گفت: سامانه ثبت نام از امروز بیستم اردیبهشت برای کتب فنی و حرفه‌ای باز شده و بسته‌های ثبت نامی کاردانش نیز در حال آماده سازی است.

به سینمای ایران حسادت می‌کنم

این نویسنده ترکیه‌ای برنده جایزه نوبل ادبیات که به تهران سفر کرده در گفت‌وگو با ایسنا، از مسائل مختلفی حرف زد؛ از بزرگ‌ترین آرزویش، بزرگ‌ترین ترسش، لذت‌بخش‌ترین مرحله نوشتن، جایگاه شعر در دنیای امروز، جایگاه اینترنت در زندگی شخصی‌اش، علاقه‌اش به سینمای ایران و همچنین قائل بودنش به مسئولیت اجتماعی هنرمند.

متن گفت‌وگوی ایسنا با اورهان پاموک در ادامه می‌آید.

بزرگ‌ترین  آرزوی‌تان به عنوان یک نویسنده چیست؟

این‌که حس کنی سطرها و صفحه‌های زیبا و خوب می‌نویسی. نوشتن صفحه‌های زیبا، پرمعنی و عمیق؛ این هدف زندگی من است.

بزرگ‌ترین ترس‌تان در زندگی چیست؟

تنهایی. هنوز هم از تنهایی می‌ترسم. ولی تنهایی‌های مختلفی هست؛ تنهایی در زندگی فرهنگی و سیاسی و یا در زندگی روزمره، این‌که عزیزتان، فرزندتان کنارتان نباشد و تنها باشید. و این‌که با بالاتر رفتن سنم ترس از مرگ را احساس می‌کنم. منتها آن را هم به عنوان تنهایی نهایی درنظر می‌گیرم.

به عنوان نویسنده کدام مرحله از کار لذت‌بخش‌ترین مرحله هست؟

لذت‌بخش‌ترین مرحله این است که اولین‌بار درباره یک رمان فکر بکنی. مثلا با خودم فکر می‌کنم چنان رمانی بنویسم که موزه آن رمان را هم درست کنم و رمان من نقش کاتالوگ آن موزه را هم ایفا کند. حالا این را می‌گویم ممکن است بگویند خیلی کار سختی است. ولی من این کار را در ۱۰ سال انجام دادم. اما در یک ثانیه می‌توانی درباره‌اش فکر کنی. زیبایی ذهن انسان همین است. در رمان‌نویسی خیال کردن، تصور کردن آسان است، منتها اجرا کردن سخت است. اعتراف می‌کنم که من به قوه تخیلم اعتماد می‌کنم، منتها زمانی را که به آن‌ها بپردازم ندارم. الان موضوع ۱۰ رمان را در دفترم نوشته‌ام که به تدریج جزئیات‌شان را می‌نویسم.

با توجه به این‌که گفته می‌شود امروز عصر رمان است، چه اتفاقی برای جایگاه شعر در دنیای امروز می‌افتد و جایگاهش برای شخص شما چیست؟

من هم مثل همه پسرهای ترکیه‌ای در ۱۸ – ۱۹ سالگی وقتی داشتم نقاشی را رها می‌کردم شروع به شعر نوشتن کرده بودم. این ۴۰ سال پیش بود. آن موقع کارکرد شعر در جامعه ترکیه رفیع‌تر و مهم‌تر بود. هنر رمان خیلی از هنرها مثل شعر و تئاتر را کنار زده و الان حاکم است. در شانگهای ناشری دارم که می‌گوید روزانه صدها نویسنده جوان برای ارائه رمان‌های‌شان به انتشارات مراجعه می‌کنند. انسان‌ها دیگر ارتباط ادبی را به واسطه رمان و وبلاگ‌ها با هم برقرار می‌کنند. (ارتباط ادبی را به فارسی می‌گوید و با خنده می‌گوید ترکیب فارسی “ارتباط ادبی” را خیلی دوست دارد.)

جایگاه اینترنت و شبکه‌های اجتماعی در زندگی خود شما چگونه است؟

خیلی مهم است و خیلی استفاده می‌کنم. مثلا دارم رمان می‌نویسم کنجکاو می‌شوم آیا این موضوع درست است یا نه. به جای این‌که بروم در کتاب‌ها بگردم در اینترنت سرچ می‌کنم و می‌بینم. اما باید مواظب باشید، در اینترنت دو تا مشکل هم هست؛ اطلاعات غلط زیاد است و مشکل دیگر هم این‌که این وسیله ارزان با آن نوشته‌های کوتاهش باعث می‌شود وقت‌ها گرفته شود و به کتاب خواندن صدمه می‌زند. اگر آدم منظمی باشید و بدانید زمان چه ارزشی دارد و بتوانید برای زمان‌تان برنامه‌ریزی کنید آن موقع اینترنت وسیله باارزشی است. ولی اگر آن‌جا بدون هدف برای تفریح و سرگرمی بگردید آن موقع چیزهایی را که باید بخوانید نمی‌خوانید و زمانش از دست می‌رود.

سینما را چقدر دنبال می‌کنید و فیلم‌سازان مورد علاقه‌تان چه کسانی هستند؟

من سینمای ایران را خیلی دوست دارم. کیارستمی را خیلی دوست دارم و همه فیلم‌هایش را دنبال کرده‌ام. به جز نوری بیلگه جیلان که دوست من است و سینماگر برجسته‌ای است، من به سینمای ایران حسادت می‌کنم. سینمای ایران به ما نشان داد که با آدم‌های عادی و کمترین وسایل می‌شود زندگی واقعی انسان‌ها را نشان داد. این را هم نشان داد که در شرایط دشوار اگر انسان بتواند سادگی و صاف بودن خود را نشان بدهد این هم ارتباط ادبی را ممکن می‌کند.

به عنوان نویسنده‌ای که به مسئولیت اجتماعی هنرمند قائل هستید برای شما به عنوان نویسنده این موضوع آیا در تمام مراحل کار مدنظرتان هست؟

من در وضعیت‌های سیاسی که قرار می‌گیرم، مثلا فرض کنید دوست من الان در زندان است باید چیزی بگویم، اعتراضی بکنم، اگر نگویم باعث شرمندگی است. منتها در رمان‌ها – همان‌طور که در ابتدای مصاحبه گفتم – یک جمله و پاراگراف خوب و زیبا نوشتن برای من مهم است. منتها خب من هم یک انسان هستم و ممکن است از یک وضعیت سیاسی عصبانی بشوم و حق دارم اعتراض بکنم و چیزی بگویم. در اروپا معمولا به حالت نیمه‌جدی و نیمه‌شوخی می‌گویم من با سیاست کاری ندارم و از سیاست دوری می‌کنم، منتها چون ترک هستم ناچار هستم به مسائل سیاسی اشاره‌ای داشته باشم و ناگزیر اعتراضی بکنم.

گفت‌وگو: ساره دستاران

انتهای پیام